29-04-07

een etnische oorlog

In een interview met “Der Spiegel” van 26 maart 2007 zegt de 14e dalai lama: “Het gevecht rond Tibet is er een is tussen twee etnische groepen. Deze strijd zal blijven doorgaan na mijn dood.”

Op 27 maart staat in “Der Spiegel” een interview met Kelsang Phuntsok (45j), voorzitter van het Tibetaanse Jeugd Congres, die een belangrijke vertegenwoordiging hebben in het Tibetaanse parlement in ballingschap. Hij zegt: “Streven naar een autonomie ( de ‘middenweg’ zoals de 14e dalai lama die nu predikt), is een kapitale fout. Wij willen onafhankelijkheid. Het begrip ‘geweld’ is voor ons geen taboe. Voor ons is het de eenvoudigste zaak ter wereld om een Chinees te doden. Maar in deze fase dient het tot niets.”

“Etnische oorlogen” zijn op zijn minst verdacht. Er zit altijd een ander belang achter, economisch en geopolitiek. Waarom herleidt de 14e dalai lama het probleem Tibet tot een “etnisch conflict”? En waarom houdt zijn regering in ballingschap het gewapende alternatief open?

troepen dl
In 1974 schouwde de 14e dalai lama nog zijn troepen in India.

 

16-04-07

Tibet warmt op en droogt uit

In Europa kennen we min of meer de grote stromen die uit de Alpen vloeien: de Rijn, de Rhône en de Donau. En we weten hoe gevoelig die zijn voor wat het klimaat en de mens in het Alpengebied aanrichten. Het Qinghai-Tibet plateau is tientallen malen groter en tot bijna dubbel zo hoog. De gletsjers, de meren zijn er talrijk, de stromen gigantisch. 82% van alle gletsjerwater in China komt van het plateau. Wat op en aan de rand van dit plateau klimatologisch gebeurt, bepaalt direct het leven van wel twee miljard mensen. En er gebeuren rare dingen. Er zijn gevolgen van de menselijke planetaire activiteit maar ook lokale stooractiviteiten. Door de globale opwarming van de aarde verkorten de gletsjers, is er minder neerslag en meer woestijnvorming. Het overvloedige vee versnelt de verzanding en verzilting met volgehouden mondjesmaat. Illegaal jagen doet de populatie van kleine graseters, zoals ratten en marmotten, toenemen, wat ook weer meer zand veroorzaakt. Ten slotte is er nog steeds illegaal delven naar goud, ondanks strenge veroordelingen in het recente verleden, waardoor minder gras en meer erosie.  

gras

gras wordt schaarser op het plateau

 

Het Qinghai-gedeelte van het plateau wordt ook wel genoemd “San Jiang Yuan”, “de tuin van de drie stromen”. De Gele Rivier, de Yangzi en de Mekong ontspringen er. Qinghai is anderhalve keer Frankrijk, bevindt zich voor het grootste gedeelte boven de 4.000 meter en telt slechts 6 miljoen mensen, keurig verdeeld onder Tibetanen, Han en Hui (moslims), elk één derde. Qinghai is gekend als een “arme” provincie. Van de 16 districten zijn er 7 die “prioritair” genoemd worden in het nationale Chinese armoedebestrijdingplan. In het zuidwesten van de provincie is er de uitgestrekte Hol Xil regio, boven de 5.000m en met “duizend meren”, vergelijkbaar met Finland, beiden met 8% van hun oppervlakte ingenomen door meren. Wat we ons niet realiseren is dat de oppervlakte van de bergketens in Qinghai groter is dan die van de Himalaya in Tibet, beter bekend bij ons. Wat we ons nog minder realiseren is dat Qinghai 5.000 jaar geleden nog redelijk groen was, toen lag het nog 300m minder hoog boven de zeespiegel. Opgravingen haalden versierde pottenscherven boven die gelijkenissen tonen met sedentaire oude culturen langs de Gele Rivier. De tijden zijn veranderd. Het plateau werd kouder, de steppevolkeren kwamen in de plaats en in de 8e eeuw werd het ge-“tibetaniseerd” door de zuidelijkere Tubo-clan. Maar de laatste dertig jaar zijn het de milieuomstandigheden die veel veranderen of dreigen te veranderen.

De Geladandong gletsjer, één van de voedingsbronnen van de Yangzi, is 700m korter geworden in 13 jaar tijd. Algemeen in Qinghai is de sneeuwlijn zich beginnen terug te trekken gedurende de jaren ’80. Het wordt warmer en droger. Meren verkleinen, verdwijnen of worden zoutig. Minder neerslag maakt alle meren meer zoutig. De karpersoort, die de omgeving kende en redelijk wat zout gewoon was, heeft het moeilijk en sterft traag uit. Het Ngoring meer in de omgeving van Madoi, een bronmeer voor de Gele rivier, zakt elk jaar met 2 à 3 cm. Het gemeentehuis van Madoi werd al drie keer verplaatst omdat de waterbron, die het gebruikte, opdroogde. Er waren ook teveel kuddes die het gras schaarser maaiden. En katastrofe erbovenop, Madoi was ooit een centrum van goudzoekers, die putten in het landschap maakten waar dan het regenwater en het slib naar toevloeiden en waarin de fortuinzoekers aan het ziften sloegen. Zij kampeerden er en om zich in voedsel te bevoorraden durfden ze antilopen roosteren, waarvan ze de huid illegaal verkochten om er “shahtoosh” sjaals van te maken, gegeerd in Hongkong en in Engeland in de jaren ‘90. Dit werd streng verboden, maar controleer maar eens een zeer dunbevolkt gebied, anderhalve keer Frankrijk en op grote hoogte. We zullen het Sarkozy’s politie vragen. Pas nu in de 21e eeuw verhoogt de antilopenbevolking opnieuw. Het jagen op vossen en wolven heeft een explosie van kleine knaagdieren veroorzaakt, die rivaliseren met de yaks om planten en gras te verorberen. De pelzen van vossen en wolven zijn sinds eeuwen een gegeerde feesttooi voor de Tibetanen. Maar vroeger waren het enkel de lekennotabelen en hun dames, die ze mochten dragen. Nu het voorrecht voor de adel weggevallen is, kan en wil iedereen die wel. Om het probleem op te lossen worden er synthetische vellen geproduceerd.

 

Bij de bronnen van de Mekong waren 20 jaar geleden nog goede weilanden, nu is het gebied grotendeels dor geworden. In de omgeving van het Qinghai meer in het noorden vormden zich duinen, waar vroeger graasland of landbouwgrond was. In het district Qumarleb, op de hoge bovenloop van de Yangzi, is 300 km2 grasland veranderd in woestijn. In het totaal op het plateau is ongeveer het dubbele van de oppervlakte van Frankrijk bedreigd met woestijnvorming. Is de politie van Sarkozy hiertegen wel opgewassen? Het wordt dringend, zoniet te laat. Zandstormen komen in de plaats van sneeuwstormen. De Chinese overheid stelt geld ter beschikking voor mensen die het gebied willen verlaten. Hier wordt dit soms afgedaan als gedwongen volksverhuizing. Een half miljoen mensen koos er al voor. Er is de noodzaak - er kunnen geen kuddes meer grazen – om hongerrampen te voorkomen. Een ander recent experiment is kunstmatig veroorzaken van sneeuwbuien. Op 18 april 2007 verwekten meteorologen in Noord-Tibet neerslag, die leidde tot 1cm sneeuw op de grond (persagentschap Xinhua). Hoe, werd er niet bijgezegd. Kunnen we straks gletsjers “made in China” bestellen? Wetenschappers voorzien dat in 2050 alle gletsjers op het hoogplateau zullen gesmolten zijn en dat drinkwater een groot probleem wordt voor de omliggende honderden miljoenen mensen. Het gebeurt nu al dat de gevreesde Gele Rivier soms stopt met vloeien.

18:39 Gepost door infortibet in ecologie | Permalink | Commentaren (0) | Tags: tibet, woestijnvorming, klimaat, qinghai, yangzi, gele rivier, mekong, china

15-04-07

joie de vivre

vrolijk tibet

In Yushu (Qinghai) is er in de zomer een jaarlijks festival, net voor de oogst. Tientallen folkloristische groepen komen er hun dansen voorstellen. Een jury bekroont de beste. De groepen vormen zich per dorp of per werkeenheid. Daarnaast zijn er ook paardenkoersen en vaardigheidsdemonstraties te paard.

Een paar duizend mensen komen voor enkele dagen kamperen op de festivalweide. Vroeger kwamen ze te paard of te voet, nu grotendeels per wagen, met zelfs een ondenkbare file op het hoogplateau.   

DSCN0513

op weg naar de festivalweide op 4.000m

   

21:38 Gepost door infortibet in traditionele feesten | Permalink | Commentaren (0) | Tags: tibet, feesten, geluk, yushu, qinghai, traditie

09-04-07

dichtbij het niemandsland

In het noorden van het district Nyima (provincie Qinghai) zijn we dicht bij het barre Hoh Xil natuurreservaat, een immens gebied, de helft van Frankrijk, boven de 5.000m, waar geen enkel dorp meer te vinden is. Op de randen leven er mensen die ongeveer uitsluitend van de veeteelt leven. Hier en daar nog een klein lapje beschutte grond om wat gierst te planten. Het gebied is rijk aan meren. De zoutontginning in het Yibuk Tsaka meer was zeer bekend bij de Tibetanen. De productie is stilgevallen omdat de Tibetanen nu de voorkeur geven aan jodiumrijker zout van China, dat hen beter behoedt tegen aandoeningen van de schildklier. Maar sommige meren bevatten interessantere mineralen, zoals het Reda Tso meer, dat rijk is aan lithium. De ontginning ervan is pas begonnen. In de grote omgeving van Nyima zijn er een aantal warmwaterbronnen, jaarlijkse festivalplaatsen voor herders van honderden kilometer in het ronde. Het baden in het hete water is door de tijden heen een ritueel geworden en staat nu onder dokterstoezicht: “jouw gezondheidstoestand laat zes minuten toe”. Het grote Dangra Yutso meer is een heilig meer volgens de oude bon religie en met enkele zéér oude kloostertempels in de omgeving: Serzhing en Orgyen, daterend van de Zhangzhung periode in de 6e-7e eeuw, nog voor het Tibetaanse Tubo-imperium zich vormde.

kuddes op grote hoogte

nog enkele kuddes voor schaarser gras op de 5.000 meter grens

 

02-04-07

Een deel van de elite bleef in Tibet

Een derde van de vroegere eigenaars van lijfeigenen koos niet de zijde van de opstand en bleef in Tibet na de landhervorming. Zij kregen een financiële tegemoetkoming voor de onteigening, rond de 3.000 euro per eigenaar, wat een enorme som was in die tijd. Twee derde van de elite verkoos echter in ballingschap te gaan (1959), samen met de 14e dalai lama.

De meerderheid van de functionarissen bleven. Zij leidden een relatief comfortabel leven in het oude Tibet, maar waren geen grootgrondbezitters en hadden dus minder te verliezen.

Tinyung Cering Dorje, nu 76 jaar, is er zo een en woont in zijn ouderlijk huis in Zhol (Xoi), aan de voet van het Potala paleis. Zhol was dé plaats waar onder het regime van de dalai lama’s functionarissen gevormd werden, waar ook vaklui woonden bedreven in traditionele architectuur, drukken van sutra’s, ontwerpen van beelden en versieren van beelden en daken met goud en edelstenen. Op zijn 16e werd hij belastingontvanger, hij inde in drie districten taksen op de verhandeling van schapen, wol en zout. In 1951, onder de 14e dalai lama en toen het Rode Leger al in Tibet aanwezig was, stond hij in voor de betaling van de soldij aan de Tibetaanse soldaten. Toen de 14e dalai lama naar India vluchtte was Cering Dorje taksen aan het verzamelen in de grensstreek met India. Hij bleef, naar zijn zeggen, plichtsgetrouw op post. In 1960 kon hij met plezier terugkeren naar zijn geboortestad Lhasa. Hij werd er eerst leerling en dan docent “bestuurszaken” tot in 1977. Geen gevangenis tijdens de Culturele Revolutie, gewoon op post. Nadien werd hij benoemd tot vorserarchivaris, met kennis van zaken van de geschiedenis. Nu is hij gepensioneerd uiteraard.

 

potala

Potala paleis. Ervoor, beneden is wat overblijft van de oude Zhol wijk.

 

10:55 Gepost door infortibet in hervormingen 1959 | Permalink | Commentaren (0) | Tags: tibet, ballingschap, hervormingen, elite, bestuur

De 14e dalai lama had Chinees als moedertaal

De 14e dalai lama werd geboren buiten het actuele Tibet, nabij Xining in het noorden van Qinghai. Zijn ouders waren vrije boeren, geen lijfeigenen zoals in Tibet, en spraken het Chinees dialect van de streek. Dat laatste vermeldt hij niet in zijn memoires, maar wel schoorvoetend in een interview einde 1999 met Patrick French: “In mijn geboortedorp sprak men ongetwijfeld een Chinees dialect. Mijn oudste broer nochtans sprak het Tibetaans Amdo dialect in zijn klooster Kumbum. Ik denk dat mijn moeder zeer goed het Tibetaans van Amdo begreep.” Zijn moedertaal was Chinees en in zijn heimat waren de Tibetanen een kleine minderheid. Zowel in het interview als in zijn memoires vertelt hij dat Amdo toen bestuurd werd door Ma Pufang, een generaal van de Chinese republiek en Hui moslim. Toch laat hij zijn regering in ballingschap en het wereldwijde net van “Tibet support” groepen blijvend beweren dat Amdo pas door het Mao regime aan Tibet ontfutseld werd. Consequent tekent hij die streek ook mee in zijn “Groot Tibet”, als openingspagina van zijn memoires. In dezelfde paragraaf waar hij het over Ma Pufang heeft, situeert hij zijn geboortedorp “dichtbij” de grens tussen Tibet en China en laat uitschijnen dat dit zo was sinds het Tubo regime in de 7e eeuw: “Toen de boeddhistische principes de Tibetaanse samenleving veroverden, was Tibet een groot rijk, met Centraal-Azië, belangrijke delen van Noord-India, Nepal, Bhutan en ook van China. De verhouding met de buurlanden kreeg nadien een meer spirituele klemtoon, minder politiek, en werd een relatie tussen spirituele leider en beschermheer, vooral met China. De Manchu keizers waren zelf boeddhisten en bestempelden de dalai lama als Koning van het Onthulde Boeddhisme.” Waarom dan een veel te grote kaart tekenen met politieke grenzen? Maar die zin in zijn memoires toont ook zijn verdere droomintentie: de machthebbers in Beijing zouden beter boeddhisten worden in plaats van communisten en mij als spirituele koning aanvaarden zoals de Manchu’s dat deden. Dan moeten we niet meer over politiek zeuren. Kortom, hij betreurt het verdwijnen van de “goede” ideologie in China.

De 14e dalai lama was slechts 4 jaar oud toen hij naar Lhasa overgebracht werd om er een opgesloten opleiding te krijgen als dalai lama.

geboortestreek 14e dalai lama

groene geboortestreek 14e dalai lama

 

10:31 Gepost door infortibet in dalai lama | Permalink | Commentaren (0) | Tags: chinees, tibet, dalai lama, qinghai, amdo, manchu, moedertaal