26-05-07

de geboorteplaats van de 14e dalai lama: een politieke keuze

In zijn testament had de 13e dalai lama, zoals gebruikelijk in Tibet sinds de 17e eeuw, aanduidingen gegeven over de plaats waar zijn reïncarnatie moest gezocht worden. Hij liet schrijven: “Daar in het verre noordoosten is het ook nog Tibet.” Hij bedoelde Amdo in de huidige provincie Qinghai. Daar hebben de hoge lama’s de huidige 14e dalai lama gevonden in 1937. De streek stond niet meer onder Tibetaans bestuur sinds het uiteenvallen van het grote Tubo Rijk in de 9e eeuw. Mongoolse leiders regeerden er vrij lang, onafhankelijk of als vazallen van het Chinese keizerrijk. Uiteindelijk werd het gebied in 1725 als “Kokonur Territorium” door de grote Manchu keizer Kangxi definitief ingelijfd bij het Beijing-regime, na het neerslaan van een opstand van de Qoshot Mongolen in Qinghai, die steun gezocht hadden bij de Dzungaren van Xinjiang. Keizer Kangxi had enkele jaren tevoren de Dzungaren reeds uit Tibet, dat ze overrompeld hadden, verdreven. Het “Kokonur Territorium” was een mengeling geworden van diverse volkeren: Tibetanen, Mongolen, Hui (moslims) en Han.

De bestuurlijke macht van de dalai lama’s, als ze die al hadden en pas vanaf de 17e eeuw, reikte nooit verder dan het huidige Tibet. De reïncarnaties werden telkens gevonden in Centraal-Tibet (buiten één geforceerde Mongoolse kleinzoon). Waarom pinde de 13e dalai lama voor zijn opvolging dan een punt op de kaart dat hij “ook nog Tibet” noemde en dat er eigenlijk ver buiten lag? Moeten we ons dat wel afvragen? Bij ons hoeft een paus ook geen Romein te zijn, het kan wel eens een Pool te beurt vallen. Hoewel, daar kunnen redenen voor zijn. En er waren redenen voor de 13e dalai lama. Hij had de kaart van “Groot Tibet” heropgediept, toen hij in 1913 samen met de Engelsen zijn onafhankelijkheid bedong bij de toen nog jonge Chinese Republiek. De kaart van het Groot Tibet van tijdens het Tubo koninkrijk in de 8e-9e eeuw. De huidige 14e dalai lama is, op aanduiden van zijn voorganger, geboren net op de vlottende grens met China van dat vroegere rijk. In gesprek met de Amerikaanse journalist Laird* vertelt hij: “De (huidige) panchen lama en ikzelf zijn beiden geboren op de grens met China, in Amdo. De mensen van Amdo hebben nu een bijzonder gevoel tegenover Tibet, want de dalai lama en de panchen lama zijn beiden afkomstig van die streek. Tijdens de vorige eeuwen waren zij gescheiden van Centraal-Tibet, maar aangezien wij beiden van Amdo afkomstig zijn, voelen zij zich nu nauwer verbonden. In die zin heeft het (mijn geboorteplaats) een invloed gehad.”

Hij zegt ook aan Laird dat zijn moedertaal Chinees was. “In die tijd sprak men in mijn dorp een soort slecht Chinees. Als kind ben ik begonnen met Chinees als taal, maar het was een slecht Xining, een Chinees dialect.” Xining is steeds een belangrijk centrum geweest van dit noordelijk deel van het hoogplateau. Minstens vier talen coëxisteren er sinds lang: Tibetaans, Mongools, Chinees en Arabisch. Volgens de 14e dalai lama was de spreektaal in de hoofdstad (én in zijn dorp) Chinees, maar  “slecht” Chinees. In een interviewboek met Irène Frain (Paris Match) vertelt de zuster van de 14e dalai lama, Jetsun Pema, hoe ze over haar geboortestreek onderwijst aan de kinderen van de Tibetanen in ballingschap in India: “Op de kaart kunnen de kinderen vaststellen dat het geboortedorp van de 14e dalai lama zich nu in de Chinese provincie Qinghai bevindt. De meeste families zijn er sindsdien Chinees. Demografische studies tonen de kinderen dat in Tibetaanse provincies, die door de Chinezen geannexeerd werden, er nog slechts één Tibetaan leeft voor wel 300 of 400 Chinezen.”**     

* verschenen in boekvorm in 2006. “The Story of Tibet, Conversations with the Dalai Lama”, Thomas Laird, Grove Press, New York. Het boek is uitgegeven onder co-copyright van de 14e dalai lama, die drie onderzoekers opdracht gaf om zijn citaten dubbel te controleren (vermeld in het voorwoord). Laird zelf, in zijn commentaren, neemt geregeld een loopje met geschiedenisfeiten. Om in het geboortedorp te blijven, Laird schrijft bv.dat de moeder van de 14e dalai lama 16 kinderen ter wereld bracht, waarvan er 11 overleefden. In zijn autobiografie schrijft de 14e dalai lama dat er slechts 7 overleefden. De drie experts, die het boek nalazen, hebben erover gelezen. Weinig belang, indien het slechts de énige geschiedenisverfraaiing in het boek zou zijn, wat niet het geval is. Het boek kreeg een boodschap van de 14e dalai lama mee: “Een actie trouw aan de waarheid en aan de gerechtigheid laat zich niet ontmoedigen”.

** Het boek van Jetsum Pema kreeg de titel “Opdat de wereld zou herbloeien”.

Tibet in bloei

De hoogvlakte in Qinghai in bloei

15:47 Gepost door infortibet in dalai lama | Permalink | Commentaren (0) | Tags: tibet, dalai lama, reincarnatie, qinghai, manchu, china, hui moslims, amdo

13-05-07

Een oud tempeltje

Niet ver van Deqen in het noordwesten van Tibet stoppen we in een dorp. De kleine oude tempel staat er nog steeds en is niet vernietigd tijdens de Culturele Revolutie. Het is een bedrieglijke overdrijving dat “minder dan tien tempels of kloosters overbleven” na de Culturele Revolutie, zoals de onafhankelijkheidstrijders nu zeggen. De tempel behoort tot de Nyingma school. Voor hen was het celibaat niet van toepassing. De man – monnik – die ons ontving was getrouwd en landbouwer zoals de rest van het dorp. In de tempel is er een goed gevulde oude bibliotheek en een reeks beelden met goden gekoppeld aan een godin.

authentiek
IMG_1533

 

tantrisme

zwaar romantisch

De familie Qoinda in het dorp Gyairi in het district Doilungdeqen, op 30 km van Lhasa, is een gewoon geval. Eén hectare land, waar ze gerst, maïs en aardappelen op telen, levert hen per jaar 60 euro per maand op, niets om naar landgenoten in Genève te schrijven. De zoon studeert en werkt tegelijkertijd, hij restaureert fresco’s in de Jokhang tempel in hartje Lhasa. Daarvoor krijgt hij 75 euro per maand. Maar de dochter kost geld, een paar euro per maand om haar middelbare studies te betalen. De brave huisvader brengt redding, buiten het korte landbouwseizoen werkt hij in een steengroeve, waar hij 210 euro per maand, genomen over het hele jaar, verdient. Samen is het gezin goed voor 340 euro per maand. De vergelijking met hier is moeilijk, niet alle zaken zijn ginder véél goedkoper, maar je kan zeggen dat dit inkomensniveau zich bij ons ergens tussen de 1000 en de 2000 euro situeert. Het blijft fenomenaal in vergelijking met de jaren vijftig, toen een boerenfamilie er niets had, Afrika op zijn slechtst. Plus zij hebben het zelf gedaan, zonder Wereldbank, zonder 11.11.11, zonder Vredeseilanden, zonder “free Tibet”. 

 
zwaar romantisch

Tibet kan zwaar romantisch zijn

19:10 Gepost door infortibet in landbouw | Permalink | Commentaren (0) | Tags: tibet, jokhang, boeren, lhasa, thangka, kloosters, levensstandaard

02-05-07

Mindroling, hoofdzetel van de Rode Mutsen

Het Orgyen Mindroling klooster is het grootste nog bestaande nyingmapa klooster (oudste boeddhismeschool in Tibet). Het bevindt zich op 100 km ten oosten van Lhasa, in de vallei van de Yarlung Tsangpo. Dit klooster werd grondig verwoest tijdens de inval van Dzoungaren (uit Centraal–Azië), in de 18e eeuw. Wat herrezen was kreeg het opnieuw te verduren tijdens de Culturele Revolutie. Toch zijn er heel wat antieke beelden, stupa’s, fresco’s, geschriften en schrijnen overgebleven. Die zijn nu opnieuw te zien in het grotendeels gerestaureerde klooster. Van bij zijn stichting in 1670 tot in de 20e eeuw was Mindroling de eigendom van slechts twee familieclans. De oversten waren de zonen of de neven van de vorige. De huidige 12e Minling Trichen, geboren in 1931 en die zijn vader abt opvolgde, verloor in de jaren vijftig zijn financiële macht en verkoos ballingschap in India. Buiten het feit van zowat de hoofdzetel van de Nyingmapa te zijn, is Mindroling van oudsher een befaamd centrum van wierookproductie en was het exclusieve hofleverancier voor het Potala paleis. Ingrediënten voor Tibetaanse wierook zijn een soort “kamfergras”, diverse hooglandkruiden, olmschors, cipres- en sandelhout. Dat laatste werd ingevoerd vanuit India. Van het “kamfergras” zegt de legende dat Tsongkapa, de grondlegger van het Tibetaans boeddhisme, zijn haren rond het Ganden klooster in Lhasa uitstrooide, wat er een speciaal geurig gras deed groeien.

16:04 Gepost door infortibet in religie | Permalink | Commentaren (0) | Tags: tibet, nyingmapa, mindroling, lhasa, tsongkapa, ganden, kloosters