15-12-08

de dalai lama in het Europees Parlement, 4 dec 2008

 

door Jean-Paul Desimpelaere

De toespraak ligt in dezelfde lijn als vele van zijn recente toespraken. Hij begint met: "Ik ben hier vooral voor de promotie van menselijke waarden, zoals hartelijkheid onder de mensen." Dat neemt dan één zin in beslag, waarop een klein uur politiek betoog volgt rond de kwestie Tibet. Ook daar zijn de grote lijnen dezelfde sinds jaren. Toch is het nuttig om enkele nieuwe klemtonen aan te halen.

  • Hij beschrijft de rellen van maart in Lhasa als "spontaan" en "dapper". Via toeristen van dat moment weten wij dat dit brandstichtingen en lynchpartijen waren.
  • Hij eist van China dat een "internationaal inspectieteam" toegelaten wordt in Tibet. Die eis wordt ook door de USA verwoordt.
  • "De Tibetanen leven in een constante sfeer van angst: ben ik de volgende om gearresteerd te worden?," zo verwoordt hij de stem van binnenin Tibet. Dit ergert mij het meest. Ik was in Tibet in oktober 2008. Die spanning is er totaal niet. Ik kon vrijuit praten met gewone stedelingen, intellectuelen, boeren: zij beschouwden de rellen als schadelijk voor Tibet, beter zoiets niet meer, zeggen zij! De stad Lhasa was in zijn gewone doen: winkels, pelgrims, toeristen.
  • "In ons Memorandum aan de Chinese overheid zeggen wij dat wij er niet op uit zijn om niet-Tibetanen uit Tibet weg te sturen. Ons punt is wel de massale invoer van Han Chinezen in bepaalde delen. Dat stelt de Tibetanen in de minderheid en bedreigt het ecologisch evenwicht." Zij zijn er "niet op uit", maar het zal wel moeten.
  • De verwijzingen naar andere etnische minderheden in China worden steeds talrijker. Zijn discours beperkt zich niet tot Tibet. Etnische minderheden op de uiteinden van China, niet in het binnenland want die interesseren hem niet. Die uiteinden zouden vroeg of laat ook wel onafhankelijk kunnen worden, als we die toespeling goed interpreteren. De 14e dalai lama verwijst naar "Oost-Turkestan" (Xinjiang), Binnen-Mongolië en Mandsjoerije. Hij voegt er aan toe dat in Binnen-Mongolië de autochtone bevolking voor 80% onder de voet gelopen is door de Han Chinezen. Moeten die laatste daar ook weg (18 miljoen)? Hij vermeldt ook niet sinds wanneer daar veel Han wonen, dat dateert niet van eergisteren.
  • "Mijn geloof in de Chinese leiders wordt zwakker en zwakker. Maar ik zie meer Chinese bewegingen van intellectuelen die mij steunen." Het gedroomde Tibet van de 14e dalai lama zal inderdaad nooit onafhankelijk worden als niet tegelijk binnen China zelf een soort "Oranje Revolutie" plaatsvindt. Hij feliciteerde het Europese Parlement voor het toekennen van de Sacharov prijs aan een Chinese dissident. Hij heeft het dus niet enkel over Tibet, maar over China zelf.
  • "Ik hoop het beste, maar ben op het slechtste voorbereid." Het zal wellicht niet altijd vreedzaam blijven.

Dat dit discours een staande ovatie van het Europees Parlement meebracht, gaat mijn begrip te boven. Europa staat daar te applaudisseren voor pure politieke fictie en propaganda, dat is gevaarlijk.

 

Nog een onooglijk detail: de Manchu's

In zijn toespraak zegt de 14e dalai lama op een bepaald moment: "Today, the language, script and culture of the Manchu people have been extinct." (Taal en cultuur van de Manchu's is uitgedoofd).

In de zin ervoor had hij het over: "(de Chinese overheid) veroorzaakt massale Han inwijking in Tibetaanse gebieden, die gradueel zal leiden tot het uitdoven van de aparte Tibetaanse identiteit en cultuur."

Een Europese toehoorder zal verrast denken: "Er was al een precedent! De Manchu's bestaan al niet meer en die waren zelfs een tijd keizer! Dat wisten we niet. Die cultuuruitroeiing moet dus inderdaad erg zijn in China." Normale reactie, want wie weet er hier bij ons echt iets over de Manchu's, laat staan over hun taal?

De dalai lama laat dus uitschijnen dat de Manchu taal verdween door massale Han instroom in hun gebied, op aansturen van de huidige communistische overheid. Dat is een zeer handige verdraaiing van de geschiedenis voor onze onwetende oren. Enige toelichting, zonder al te veel in details te treden, is nodig.

De Manchu's waren een ruitervolk in het uiterste noordoosten van China. Zij veroverden Beijing in 1644 - toen waren zij met ongeveer twee miljoen mensen -  en nemen er de keizerstroon over. Dat wordt de Qing dynastie. Zij leggen beslag op terreinen en boeren, zij richtten Han legers op onder hun bevel en brengen het totale Chinese keizerrijk opnieuw naar een maximale grootte, Tibet en Xinjiang in het verre westen inbegrepen. Maar wat gebeurt er met hun taal? Zij geven die een soort "plechtig administratief" statuut, terwijl zij tegelijk de Chinese taal omhelzen in literatuur, poëzie, kalligrafie, geschiedschrijving, wetenschappen en handel. Verschillende keizers van de Qing waren uitstekende poëten, in het Chinees. Grote werken verschenen tijdens de Qing dynastie. Echter de vervalperiode van de Qing (einde 19e eeuw, begin 20e) liet vrijwel niets overeind van de Manchu taal, daar waren zij zelf de oorzaak van. In 1911, bij de val van het keizerrijk was de Manchu taal in onbruik geraakt in hun eigen aristocratische rangen en van onderwijs 'aan hun volk, in hun taal' was geen sprake meer. De woelige jaren van de Eerste Chinese Republiek en nadien van de Tweede Wereldoorlog brachten daar geen verbetering in, de Manchu taal werd niet meer heropgedolven. Kortom, het Manchu schrift was verdwenen lang voor de Chinese Revolutie er aankwam. De beginjaren van de Volksrepubliek brachten andere problemen mee dan 'taal'. Het ging om de heropbouw van een gigantisch land dat op de grond lag. Momenteel, nu enige welstand in China bereikt is, is er weer tijd voor intellectuelen om het Manchu erfgoed op te vissen, wat ook gebeurt. Er zijn nog 2 miljoen stukken in het National Archief bewaard. Chinese taalkundigen en historici zijn een beweging gestart: "Red de Manchu taal". In 2006 werd voor het eerst opnieuw een school in het 'Manchu' geopend.

Dat is totaal iets anders dan laten uitschijnen dat de 'Chinese communisten moedwillig de Manchu taal tot uitsterven brachten', zoals de toespraak van de dalai lama in het Europees Parlement suggereert.

 

Dit "Manchu-verhaal" is niet het enige verhaal uit de Chinese geschiedenis dat de huidige dalai lama misbruikt in zijn kruistochtbetoog tegen het huidige bewind in China. Maar het is wel een nieuw verhaal, en goed gevonden voor onze oren.

 

In een toespraak in Polen, enkele dagen later, riep hij de aanwezige wereldleiders op om China in het "democratische kamp" te brengen. "We must do that", was het begin van de zin van de 14e dalai lama. Op zijn website beschrijft de 14e dalai lama Walesa als "The Polish anti-communist icon".

 

19:03 Gepost door infortibet in dalai lama | Permalink | Commentaren (0) | Tags: tibet, dalai lama, manchu, europa, taal, china

De commentaren zijn gesloten.