13-03-09

Waar het allemaal begon: de opstand van 10 maart 1959 in Lhasa

Wang Qixiu, een nog levende ooggetuige van de opstand op 10 maart 1959 in Lhasa en die er toen in het postkantoor werkte, deed zijn verhaal aan china.org.cn, vertaald door NTIS[1]. Enkele uittreksels:

“Het leger kwam pas in actie na 10 dagen onlusten, op 20 maart, toen de rebellen het legerkamp aanvielen. De rebellen hadden voordien al het Potala paleis, het winterpaleis Norbulingka en de tempels Ramoche en Jokhang bezet.

Zij waren met tien tot twintigduizend[2] en beschikten over 10.000 geweren, 180 machinegeweren en 40 mortieren. Het Chinese leger bestond slechts uit 12 regimenten, totaal 1000 man. Op 22 maart hadden alle rebellen zich al overgegeven. 5300 rebellen werden gedood in de gevechten.

De 14e dalai lama vertrok al uit Lhasa de avond van 17 maart 1959. Mao gaf opdracht aan zijn generaal in Lhasa om hem niet te achtervolgen.”

 

Bij Mikel Dunham[3] vinden we getuigenissen van ex-rebellen. De versie van de feiten is vrij gelijklopend met hierboven:

“Bij zijn vertrek uit Lhasa op 17 maart was de dalai lama van plan om een tijdelijk hoofdkwartier te kiezen in de rebellenbasis van Lhuntse Dzong (een klein fort op 100 km van de Indische grens). Hij kwam er aan op 27 maart, maar onderweg al, op 24 maart, had hij het bericht gekregen dat de opstand mislukt was. Hij hoorde het ook op Radio Beijing via de radio van de CIA-officier, die hem begeleidde. Dat deed hem beslissen om in ballingschap te gaan. De 14e dalai lama benoemde nog de rebellenleider Gompo Tashi tot ‘generaal’ en op 31 maart overschreed hij de grens met India.” De nu gepensioneerde rebellen spreken over “15.000 doden en gewonden samen”.

 

Zo vertellen het ook Kenneth Conboy en James Morrison,[4] op basis van getuigenissen van toenmalige CIA-verbindingofficieren. Deze laatsten vermelden geen dodenaantal.

 

Kort na zijn aankomst in India, in juni 1959, verklaarde 14e dalai lama “dat er 70.000 Tibetanen afgeslacht waren in Lhasa”. Dat zal hij vijf jaar later optrekken tot 87.000 en het ook nog zo schrijven in zijn “memoires”, gepubliceerd in 1990.

 

De CIA schatte de totale toenmalige bevolking van Lhasa op 10.000[5] en noemde de dodencijfers “groteske verzinsels” vanwege de broer van de 14e dalai lama.[6]

Of zoals een Franse website onlangs titelde: “Overdrijven is geen leugen volgens de dalai lama.”



[1] 11/3/09 NTIS, US Dept of Commerce.

[2] De meeste rebellen waren Khampa’s, mensen van West-Sichuan en Oost-Tibet, die naar de hoofdstad afgezakt waren vanaf de zomer van 1958. Zij waren voorzien van wapens voordien al gedropt door de CIA.

[3] “Buddha’s Warriors, the story of de CIA-backed Tibetan Freedom Fighters, the Chinese Invasion and the ultimate fall of Tibet”, Mikel Dunham, met voorwoord van de 14e dalai lama, Tarcher-Penguin New York, 2004, pag 290-304.  

[4] « The CIA’s secret war in Tibet », Conboy en Morrison, Modern War Studies at Kansas University, 2002, pag 90-93

[5] Andere Westerse Tibetkenners van die tijd hebben het over 20.000 inwoners.

[6] Geciteerd in « The making of modern Tibet », Tom Grunfeld, Zed books, London, 1987, pag 129.

17:36 Gepost door infortibet in rellen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: tibet, opstand, geweld, dalai lama, china, usa, cia

De commentaren zijn gesloten.