infortibet

Ons romantisch denken ziet de Tibetanen als een groot nomadenvolk, waar elkeen baas was in eigen tent. Al van voor onze jaartelling waren zij echter hoofdzakelijk boeren, in vaste dorpen. Hooglandgierst, rapen, schapen, geiten en yaks waren het menu. Enkele leden van een familieclan trokken in de korte zomer de heuvels in met de kuddes, maar brachten de winter door in hun huizen. Pure nomaden waren een minderheid in Tibet, minder dan 20%. Vanaf de 10e eeuw ongeveer vormde zich het systeem van lijfeigenen en grootgrondbezitters, waaronder de kloosters. De akkers én de kuddes waren hun eigendom. Zelfs pure nomaden ontsnapten moeilijk aan die structuur. Slechts in de verste en meest barre streken verloor de Tibetaanse wet aan kracht. Een deel van de aristocratische families waren handelsagenten, die colonnes lijfeigenen en yaks of paarden in dienst hadden om waren van en naar het Chinese binnenland, India of Centraal-Azië te versjouwen.

"Mijn volk respecteerde het wildleven gedurende meer dan twee millenia" (14e dalai lama op de natuurtop in Rio). Dit terwijl een Engels journalist, op bezoek bij hem in het begin van de jaren vijftig, noteerde dat de ingang van zijn verblijf in het Potala paleis gesierd was met twee luipaardvellen. Het dragen van die dierenhuiden in Tibet was een voorrecht van de kleine elite. Nu durven gewone Tibetanen op feesten daar ook mee pronken. De tijger of de luipaard was de sigaar. Maar die cultuur is voortaan verbannen.

NIEUW BOEK Jean-Paul Desimpelaere m.m.v. Kris Peeraer Tibet is een van de grote raadsels gebleven, ook in tijden van globalisering. Afgelegen en ver weg van de wereld, zorgde het voor mythes en legenden die nu nog voortleven: Tibet als een vriendelijk feodaal paradijs van pure zuiverheid. Historici deden weinig om deze mythes te duiden, enkelen voegden er zelfs nieuwe aan toe. Zo werd het onmetelijke Tibet, dat maar een paar miljoen mensen herbergt, een naam die polemiek opwerpt. Maar hoe is het land achter die polemiek? Tibet. Kroniek van het dak van de wereld nodigt de lezer uit voor een lange wandeling zowel door de Tibetaanse hooglanden als door de tijd. Op zoek naar een inzicht in de geschiedenis, de cultuur en de godsdiensten van het hoogplateau. De wandeling begint al in de ijstijd, gaat langs de vroege Yarlungdynastie en het grote Tuborijk in de 7e en 8e eeuw, en houdt halt bij het ontstaan van nieuwe boeddhismescholen en bij de Mongoolse invallen. Vanaf de 17e eeuw verstevigen de banden met het Chinese keizerrijk. Wanneer er in 1951 een einde komt aan de lokale theocratie en de macht van krijgsheren, groeit het dispuut tussen de dalai lama en de Chinese overheid. Maar dat belet niet dat Tibet in enkele decennia de sprong maakt van een feodaal naar een modern land.

Table des matières 1. « Le grenier à grains du Tibet » par Jean-Paul Desimpelaere, où il est question de la vie quotidienne et des conditions sociales actuellement au Tibet, racontées principalement par des agriculteurs et des éleveurs tibétains. 2. «Le Tibet : une question ethnique ou territoriale ? » par Jean-Paul Desimpelaere et Elisabeth Martens où il est question de l?Histoire récente du Tibet (surtout 20ème et 21ème siècle) et de ses implications sur la relation triangulaire « Tibet ? Chine ? Occident ». 3. « Le mythe occidental du bouddhisme tibétain » par Elisabeth Martens, où il est question de l?appropriation du bouddhisme tibétain par l?Occident et de son utilisation à des fins politiques.

Elisabeth Martens L'Harmattan, collection "Recherches asiatiques" Prix: 20 euros possibilité de commander chez Tian-Di (tiandi@skynet.be) Un livre à connaître pour élargir notre point de vue sur le Bouddhisme, son évolution et ses implications sur l'histoire du Tibet, et pour relativiser notre « bouddhomania » occidentale !

De “Grote Vijfde” dalai lama regeerde over een “klein” Tibet, kleiner dan de huidige autonome regio. Maar de helft van de Tibetanen leeft buiten dit gebied, elders op het hoogplateau. Dezelfde levenswijze, dezelfde cultuur en godsdienst. Dezelfde geschreven taal, hoewel de Tibetanen van Lhasa de gesproken talen van de Amdopa (noorden) of Khampa (oosten) niet begrijpen en er fysiek ook totaal anders uitzien. De Khampa zijn grote stoere krijgers, de Tibetanen van Centraal-Tibet zijn pezige mannetjes. Een anekdote hierbij. Toen einde jaren vijfitig Tibetaanse verzetstrijders een militaire opleiding kregen in camp Hale in Colorado, USA, werd Chinees soms als voertaal gebruikt tussen de Amdopa en de Khampa rebellen, die elkaar anders niet verstonden. Binnen Tibet gebeurt dit nu nog frequent. Terug naar het grote leefgebied van de Tibetanen en een flinke stap terug in de geschiedenis. In de 7e eeuw ontstond er een soort Karel de Grote in de streek van Lhasa: Songtsen Gampo. Hij en vooral zijn opvolgers in de 8e eeuw veroverden een enorm gebied en onderwierpen een resem andere volkeren van het hoogplateau en in zijn dalende randen. Het koninkrijk van de Tubo dynastie strekte zich uit van Noord-Pakistan, via de oases van de Zijderoute tot in West-Sichuan en het noorden van India. Uiteraard kwamen zij hierbij in botsing met het machtige Chinese Tang keizerrijk. Tal van veldslagen, enkele Tang prinsessen als cadeau en evenveel vredesverdragen hielden het hoogplateau en de Chinese vlaktes in evenwicht. Het hoogplateau werd getibetaniseerd, volkeren geassimileerd, uitgeroeid of verjaagd en de Tibetaanse cultuur kreeg vaste stek in een gebied dat ongeveer overeenkwam met het actuele begrip “Groot Tibet”. Op te merken is dat dit samenviel met het ontstaan van het Tibetaanse boeddhisme. Een groot rijk had een hiërarchisch gestructureerde godsdienst nodig, net zoals Clovis of Karel de Grote een pauselijke goedkeuring en een religieus netwerk ter beschikking kregen. Voordien was Tibet verdeeld in kleine clans, die elk op zich genoeg hadden aan de plaatselijke sjamaan van de bon religie. Het boeddhisme, uit India geïmporteerd en getibetaniseerd, bood een religieuze administratie, die de gegroeide en verspreide elite moest samenhouden onder het gezag van de koning als mentor en mecenas.

De Chinese benaming van Tibet is Xi Zang. De pro-onafhankelijkheidsbewegingen in het westen (ons westen) vertalen dit meestal door "schat(kamer) in het westen", waarmee ze de uitbuitingsintentie van de Chinezen zelfs etymologisch willen bewijzen. De "schat" verwijst dan naar de ertsen. Een eerste opmerking hierbij is dat de naam "Xi Zang" dateert van een periode toen de Chinezen geenszins dachten aan ertsen. Het heeft zoiets van Da Vinci die het woord "boeing" uitvindt. Tweede bemerking: "xi" betekent inderdaad "in het westen" (van China). Maar "zang" is geenszins "schat". De naam "Xi Zang" werd voor het eerst gebruikt door keizer Qianlong in de 18e eeuw en verwijst gewoon naar "Zang" in het westen, de Tibetaanse naam van de streek rond Xigaze, deel van U-Tsang. Het homoniem "zang" in het Chinees betekent "verborgen", zelfs niet in de betekenis van "schat". Maar het was een gemakkelijke interpretatie voor de separatisten.

op duurzame energie

Het aanbod groenten in de winter is nog te laag in Lhasa. In het kanton Quxu is er een project voorzien waarin wie wil en kan mag investeren. Ultramoderne serres oprichten op een oppervlakte van ongeveer 300 hectare, voor de lokale markt. Daarnaast evenveel gewone velden voor het telen van speciale groenten waarvoor een afzetmarkt in binnenland China bestaat (in China geeft men graag geld voor ?zuivere producten van het hoogplateau?). Ter plaatse ook een geacclimatiseerde opslagplaats en een verwerkingseenheid, functionerend op duurzame energie. Het geheel wordt een biologisch landbouwbedrijf. Het bouwen van een klein labo zit in het project vervat, labo dat moet dienen om eventuele pesticidenresiduen op te sporen. De totale nodige investering bedraagt ongeveer 50 miljoen euro. De regio Lhasa beschikt momenteel over een totaal van 3.667 hectare serres met een jaarlijkse opbrengst van 115 ton ? meestal biologisch geteelde -groenten.

Typisch Chinees. Er zijn teveel pika's op het hoogplateau. Pika's zijn zoiets tussen de rat en de marmot. En zij eten gras. De droger wordende hoogvlakte ziet ze niet graag vermenigvuldigen. Het gras is voor de yaks en voor de schapen, sus voor de Tibetaanse herder, niet voor de pika's. Dan maar vogelnestjes plaatsen op palen. Voor speciale vogels: arenden. Die lusten pika's.

In het "Charter of Tibetans in Exile",te vinden op www.tibet.com/govt/charter.html, daterend van 1991 en nog steeds van kracht - staat onder artikel 8 gedefinieerd wie aanspraak kan maken op het Tibetaanse staatsburgerschap. Het hoofdcriterium is etnisch: ben je een Tibetaan, dan ben je een Tibetaanse burger. Dat betekent dat de geëiste "autonomie" een apart "burgerschap" wil installeren in China. In onze taal betekent dat: een Waal, die in Vlaanderen woont, krijgt geen stemrecht in Vlaanderen. Er staat ook in dat bij gemengde huwelijken de niet-Tibetaan van het koppel een verzoek moet indienen om zich te laten naturaliseren. Zo zijn er al enkele duizenden in Tibet. De regels om aanvaard te worden als "Tibetaan" bestaan nog niet, die moeten "later" door het "autonome regime" bepaald worden, zo staat in het charter.