25-11-07

histoire du bouddhisme tibétain

Histoire

Du Bouddhisme Tibétain

 La Compassion des Puissants

Elisabeth Martens

Passionnante leçon d'histoire - celle du Tibet - et interrogation à propos des fonctions psychologiques, sociales et politiques des religions, en particulier celles du Bouddhisme au Tibet, cet ouvrage rend au Bouddhisme tibétain son statut de religion qui, comme toute autre religion, a connu une évolution en accord avec son environnement social. Sur le Haut Plateau, l'enseignement du Bouddha a vogué, pendant un millénaire, loin de la compassion et de la tolérance qui sont, actuellement, les images de marque du Bouddhisme tibétain : il a servi à implanter son autorité morale et spirituelle sur les populations tibétaines et à s'entourer de biens matériels.

 L'auteure nuance également le trop angélique discours auquel nous avons été habitué depuis une cinquantaine d'années à propos de l'histoire récente du Tibet. Son regard critique donne une perspective nouvelle à la relation triangulaire établie, depuis 1959, entre le Tibet, la Chine et l'Occident. La lecture en filigrane du « conflit sino-tibétain » montre une stratégie géopolitique de longue haleine engagée par l'Occident au cœur de la Guerre Froide, en vue de nettoyer la Chine de son drapeau rouge. Le Bouddhisme tibétain d'aujourd'hui, aseptisé et modelé à nos demandes, a-t-il encore quelque chose à gagner en séduisant un Occident que l'on prétend en « vide spirituel » ?

 L'ouvrage, richement documenté, invite le lecteur à parcourir d'un pas alerte les coulisses du Bouddhisme tibétain ; ses touches d'humour relativisent le culte que nous vouons volontiers au Toit du Monde.

  
L'auteure :

 Elisabeth Martens est licenciée en biologie à l'Université Libre de Bruxelles. Elle s'est ensuite spécialisée en médecine chinoise à l'Université de Nankin. Durant sa formation, elle s'est particulièrement intéressée à la Pensée chinoise qui sous-tend les traditions médicales et les arts de santé. Ses voyages lors de son séjour en Chine (1988-92) l'ont amené à visiter les régions tibétaines ; attirée de longue date par la diversité des religions et des philosophies du monde, elle s'initia au Bouddhisme tibétain. Depuis son retour en Belgique, elle est chargée de cours de Religions et Philosophies d'Extrême-Orient (Bouddhisme, Taoïsme, Confucianisme) et multiplie voyages et recherches au Tibet et dans les régions avoisinantes.

 Editions L'Harmattan

262 pages, dans la collection « Recherches asiatiques »

21:37 Gepost door infortibet in religie | Permalink | Commentaren (0) | Tags: tibet, boeddhisme, geschiedenis, europa, spiritualiteit, boek

13-05-07

Een oud tempeltje

Niet ver van Deqen in het noordwesten van Tibet stoppen we in een dorp. De kleine oude tempel staat er nog steeds en is niet vernietigd tijdens de Culturele Revolutie. Het is een bedrieglijke overdrijving dat “minder dan tien tempels of kloosters overbleven” na de Culturele Revolutie, zoals de onafhankelijkheidstrijders nu zeggen. De tempel behoort tot de Nyingma school. Voor hen was het celibaat niet van toepassing. De man – monnik – die ons ontving was getrouwd en landbouwer zoals de rest van het dorp. In de tempel is er een goed gevulde oude bibliotheek en een reeks beelden met goden gekoppeld aan een godin.

authentiek
IMG_1533

 

tantrisme

02-05-07

Mindroling, hoofdzetel van de Rode Mutsen

Het Orgyen Mindroling klooster is het grootste nog bestaande nyingmapa klooster (oudste boeddhismeschool in Tibet). Het bevindt zich op 100 km ten oosten van Lhasa, in de vallei van de Yarlung Tsangpo. Dit klooster werd grondig verwoest tijdens de inval van Dzoungaren (uit Centraal–Azië), in de 18e eeuw. Wat herrezen was kreeg het opnieuw te verduren tijdens de Culturele Revolutie. Toch zijn er heel wat antieke beelden, stupa’s, fresco’s, geschriften en schrijnen overgebleven. Die zijn nu opnieuw te zien in het grotendeels gerestaureerde klooster. Van bij zijn stichting in 1670 tot in de 20e eeuw was Mindroling de eigendom van slechts twee familieclans. De oversten waren de zonen of de neven van de vorige. De huidige 12e Minling Trichen, geboren in 1931 en die zijn vader abt opvolgde, verloor in de jaren vijftig zijn financiële macht en verkoos ballingschap in India. Buiten het feit van zowat de hoofdzetel van de Nyingmapa te zijn, is Mindroling van oudsher een befaamd centrum van wierookproductie en was het exclusieve hofleverancier voor het Potala paleis. Ingrediënten voor Tibetaanse wierook zijn een soort “kamfergras”, diverse hooglandkruiden, olmschors, cipres- en sandelhout. Dat laatste werd ingevoerd vanuit India. Van het “kamfergras” zegt de legende dat Tsongkapa, de grondlegger van het Tibetaans boeddhisme, zijn haren rond het Ganden klooster in Lhasa uitstrooide, wat er een speciaal geurig gras deed groeien.

16:04 Gepost door infortibet in religie | Permalink | Commentaren (0) | Tags: tibet, nyingmapa, mindroling, lhasa, tsongkapa, ganden, kloosters

23-03-07

piercing

In Tongren (Noord-Qinghai) tijdens eeuwenoude rituele dansen (lhazhai= dans voor de goden, lezhai=drakendans, mozhai=oorlogsdans) steken de meeste jonge mannen scherpe bamboestengels of ijzeren naalden door beide kaken als offer aan de goden van de bergen en de rivieren. Het piercen van de kaken symboliseert het offeren van twee schapen. Een praktijk daterend van voor het boeddhisme, toe te schrijven aan de bon religie. Tongren is de hoofdstad van het autonoom Tibetaans departement Huangnan en ligt in het noorden ervan, niet ver van het beroemde Labrang (Kumbum) klooster. De omgeving van Tongren is een mengelmoes van volkeren: Tibetanen, Han, veel Tu (van het ooit grote koninkrijk Tuyuhunië), Hui, Salar en Mongolen. Traditioneel heeft elk dorp zijn Lawa, een soort priester die met de goden kan praten. Zij treden enkel op bij exorcisme rituelen en bij feesten. Voor de rest zijn het gewoon boeren zoals iedereen. Tijdens het zomerofferfeest moeten ze wel bloeden. Zij scalperen zich (voor een stukje), laten hun gezicht met bloed vollopen en smeren het uit over hun wit hemd. Hij leidt zo de dans samen met de gepiercete jongeren. Een half uur houden ze dat vol. Daarna volgen nog tal van folkloredansen met kleurrijke ensembles per streek of dorp en uiteraard paardenkoers.

tongren3

11:39 Gepost door infortibet in religie | Permalink | Commentaren (0) | Tags: tibet, rituelen, piercing, kumbum, qinghai

11-03-07

godsdienstvrijheid

religieus feest in nangqen

een religieus feest in Nangqen (grens Qinghai-Tibet)

 

Een Amerikaans regeringsdocument (US Department of State) vrijgegeven op 15 september 2006, te vinden op http://beijing.usembassy.gov

 

Het rapport geeft een gedetailleerd overzicht van alle monniken en nonnen, die lastig gevallen werden door de Tibetaanse overheid, die gewelddadig aangepakt en/of opgesloten werden. De Amerikanen beschuldigen China van beperking van godsdienstvrijheid terwijl de Chinese overheid spreekt over het beteugelen van separatisten. Veel van de aangehaalde voorbeelden draaien uiteraard rond de figuur van de 14e dalai lama. Het Amerikaans rapport zegt bijvoorbeeld dat openlijke aanhangers van de 14e dalai lama uit de kloosters gezet worden. China heeft een duidelijk standpunt: “de 14e dalai lama is slechts welkom wanneer hij de nationale eenheid aanvaardt. Zolang hij door het buitenland gesteunde politieke agitatie tegen China voert, is hij geen echte religieuze leider, maar een gevaarlijke separatist.” China verbiedt dan ook rites of feesten rond zijn figuur in Tibet, zoals een ritueel ter ere van zijn geboorte. De USA vinden dat dit wel moet kunnen. De vraag stelt zich natuurlijk: waar bemoeien zij zich mee? Die vraag zullen we terzijde laten, enkel dit misschien: dominee Luther King is nog niet zo lang geleden en ondertussen moesten we allemaal Halloween slikken. Terug naar Tibet. Het rapport stelt dat “het diplomatiek personeel van de USA in China contact onderhoudt met een brede waaier van religieuze leiders en pratikerenden in de Tibetaanse gebieden en er ook regelmatig naartoe reist om de graad van religieuze vrijheid te gaan opmeten. De ambassade verstrekt beurzen voor religieuze studiereizen naar de USA.” Het Amerikaans “diplomatiek” personeel heeft zeker en vast een goede speurdersopleiding gekregen, met wereldfaam. Hieronder een aantal van hun bevindingen (tussen aanhalingstekens), die ze als schending van de godsdientvrijheid aanzien. Hier of daar een korte commentaar, waar die niet overbodig is.

- “Vele kaders in de administratie, in de regering en in de communistische partij zijn pratikerende boeddhisten. Toch krijgen zij af en toe les in atheïsme.”

- “Er zijn 1.700 tempels of kloosters in Tibet zelf en 1.535 in Tibetaanse autonome gebieden in andere provincies, samen goed voor 106.000 monniken en nonnen.” Dat is één man op twintig, wat in onze ogen veel is maar het komt overeen met bijvoorbeeld het boeddhisme nu in Thailand. In het oude, feodale Tibet van vijftig jaar geleden was het nog veel meer, één man op vijf. In Tibet zelf waren er in 1959 ongeveer 2.500 kloosters met samen 115.000 monniken. (Goldstein). “De religieuze lokale gemeenschappen moeten zich laten registreren en bouwvergunningen aanvragen voor tempels.” Dat moet ik ook doen.  “De overheid remt de groei van de kloosters af en beperkt het aantal religieuze activiteiten.” “De grote kloosters in Tibet zelf krijgen een numerus clausus opgelegd.”

- “Monniken en nonnen krijgen niet gemakkelijk een paspoort om naar het buitenland te kunnen reizen”. Alhoewel het rapport ook toegeeft dat “in 2006 vele Tibetanen naar India konden reizen om er een Kalachakra ritueel van de 14e dalai lama bij te wonen maar dat ze bij hun terugkeer in de gaten gehouden werden.”

- “Het is verboden om kinderen beneden de 18 jaar als monnik in een klooster op te nemen.” De rechten van het kind zijn plots verdwenen uit de “Mensenrechten”! En dan de raadgeving op de klap toe: “Sommige kloosters omzeilen dat door die kinderen toch op te nemen maar niet te registreren tot ze 18 zijn.”

jongeren

In de kleinere kloosters, of in die ver verwijderd van de grote centra, zijn er tal van kinderen en jongeren in de kloosters "ingewijd". 

- “Monniken-schriftgeleerden kunnen minder tijd aan studie besteden omdat ze meer tijd moeten besteden aan het verwerven van een inkomen voor het klooster.”

- “Monniken en nonnen moeten tot vier sessies per jaar bijwonen van politieke opvoeding.”

- “Tijdens het Kalachakra ritueel in India riep de 14e dalai lama de Tibetanen op om voortaan de wilde dieren te beschermen en af te zien van het traditioneel dragen van tijger- en panterpelzen. Bij hun terugkeer in Sichuan, gaven sommige Tibetanen daar letterlijk gevolg aan door de bestaande kledijpelzen te verzamelen en te verbranden. Dit werd door de Chinese overheid verboden.” t’Is toch weer niet wel.

- Volgt ook een reeks van namen van vervolgde monniken en nonnen. De voor de helft vermelde bronnen zijn niet neutraal en maken deel uit van het internationale netwerk dat rond de 14e dalai lama geweven is: Radio Free Asia, Tibet Information Network, World Tibet Network, Free Tibet Campaign, Tibetan Centre for Human Rights, Human Rights Watch. Te noteren valt dat Amnesty International diezelfde bronnen zonder veel moeite overneemt. Een commissie van het Amerikaans Congres (Congressional Executive Commission on China Political Prisoner Database, CECC PPD) telt momenteel 96 politieke gevangenen in Tibet, waarvan 71 geestelijken. Amnesty telt er iets méér: 143. Daar zitten een paar bommenleggers bij, die de geestelijke ontplooiing wat kracht wilden bijzetten en “casseurs” van tijdens sommige betogingen. De gevangenen die de USA in andere landen als “politieke” gevangenen bestempelen, zijn er dikwijls van dat soort waarvan de ideeën tijdelijk passen in hun eigen politiek, zonder in acht te nemen of die personen de wetten van hun land overtreden hadden. Openlijke propaganda voor separatisme is verboden in Tibet en daar staan straffen op, daar hebben wij ons niet mee te moeien, laat staan van vingerwijzend de gestraften “politieke” gevangenen te noemen. Maar dan nog: een kleine honderd gevangenen beschuldigd van separatisme, al of niet met geweld, dat is zéér weinig. Dat is één gevangene op twintig gevangenen in Tibet. En het totaal aantal geïnterneerden in Tibet ligt proportioneel lager dan in België, zonder van de USA te spreken. De USA dringen bij de Chinese autoriteiten aan om die allemaal te mogen bezoeken. Stel je voor dat ze België vragen om een of andere Vlaamse separatist, die in schermutselingen verwikkeld was en in de nor zit, te mogen bezoeken? Ze zouden bij hem waarschijnlijk een vaste baan als beroemdheid opwekken. Wat zoeken de USA en hun gigantische internationaal netwerk toch in Tibet? Als we sommige hier verspreide informaties moeten geloven krijgen we de indruk dat minstens de helft van de monniken in de cel (niet in een kloostercel) zit.  

Het rapport zegt nog: “een foto van de 14e dalai lama bezitten en ophangen is officieel niet strafbaar in Tibet, maar de mensen durven het niet doen uit vrees als separatist gebrandmerkt te worden.” Dat is grotendeels waar, hoewel de populariteit van de 14e dalai lama er sterk dalend is juist omwille van zijn separatisme.

oud en jong, west en oost

jong en oud, westers en oosters

 

20:33 Gepost door infortibet in religie | Permalink | Commentaren (0) | Tags: tibet, godsdienstvrijheid, ceremonie, usa, dalai lama, kloosters

28-01-07

Doden voor de gieren

Er zijn vier belangrijke terreinen in Tibet bestemd voor het vrijgeven van doden aan de gieren. Het zijn monniken die het ritueel behartigen en het lijk in stukken snijden. De gierenkolonie is er een vaste groep. Het Sera klooster in Lhasa telt er 130. De monniken kennen en volgen de dieren jarenlang, geven ze zelfs een naam. Voor de gewone Tibetanen zijn het dieren om te respecteren. Een familie, die een overledene naar het terrein bracht, had er kilo’s yakvlees bijgevoegd omdat de dode slechts het vel over de benen was. Zij hadden schrik dat de gieren zijn ziel mee zouden oppeuzelen voor ze verzadigd waren. De gieren dienen om de ziel te laten ontsnappen uit het lichaam. Een schandaal was er ooit toen een honderdtal vogels stierven omdat de dode dood was door het per vergissing eten van rattenvergif. Lama’s vragen sindsdien met aandrang naar de doodsoorzaak van het aangeboden lijk. Het geven van de doden aan de gieren is een ecologische noodzaak omwille van het schaars zijn van bomen. Dat is al tientallen eeuwen zo, net zoals het gebruiken van droge yakdrollen voor de keuken en de verwarming. De “free Tibet” groepen beschuldigen de Chinezen van ontbossing in Tibet. Ofwel kennen ze de redenen van die traditie niet, ofwel liegen ze. 

 
offerplaats

hier gebeurt het, doden voor de gieren

werktuigen

 

met de nodige werktuigen

 

 

21:40 Gepost door infortibet in religie | Permalink | Commentaren (0) | Tags: tibet, rituelen, gieren, doden, ontbossing, lama

31-12-06

serotonine

On nous dit souvent « Que la spiritualité au Tibet est bien plus évoluée que chez nous ». A chacun de chercher ou non le Shangri La qu'il veut. Les chants grégoriens dans nos monastères sont une manière comme une autre pour créer une dose de sérotonine supplémentaire dans le corps. Je ne les trouve pas moins valables que les offices au Tibet. Mais si on joint la spiritualité à un but politique, alors cela frôle au moins l'intégrisme.  Anecdote: le 14e dalaï-lama prête quelques de ces lamas à la science pour étudier l'effet neurologique de la spiritualité et la sérotonine qui rend heureux est à l'honneur (voir son site personnel). Ceci dit, un petit joint a le même effet, sauf pour les poumons.    

17:40 Gepost door infortibet in religie | Permalink | Commentaren (1) | Tags: spritualiteit, shangri la, tibet, dalai lama