10-09-08

gemengde gevoelens over "Cultureel Tibet"

De streek van het Qilian gebergte, die de grens vormt tussen de provincie Qinghai en de Hexi-corridor van de Zijderoute in Gansu, was in de loop van de geschiedenis een ontmoetingsplaats - soms hardhandig - van diverse bevolkingsgroepen. De samenstelling van de huidige bevolking getuigt daarvan. De oorspronkelijke inwoners waren de Qiang, maar die werden er nog voor het begin van onze jaartelling verdreven door de troepen van de Han dynastie. De Han openden de Zijderoute naar  West-Azië en Europa. Rond  50 voor Christus was er in Centraal-Azië een veldslag tussen de Han en de Romeinen. De Romeinen verloren en 2.000 van hen werden meegevoerd tot aan de voet van de Qilian bergen, waar ze zich konden vestigen. Afstammelingen van hen, al lang vermengd met de lokale bevolking, wonen nog steeds in het stadje Yongchang (ten westen van Wuwei), waar ze zelfs een standbeeld kregen. Ten zuiden van Yongchang, op de flanken van de Qilianbergen, bevindt zich een militaire paardenfokkerij op ongeveer 2.000 km2 grasland. Deze "ranch" is ouder dan Christus en dateert van de Han dynastie.

Gedurende de eeuwen nadien hebben vele volkeren dit gebied doorkruist, Mongolen, Arabieren (die, gemengd met de Han, de Hui bevolking opleverden), Tu en Tibetanen, deze laatsten in de 8e eeuw. Daarenboven zijn vele onderlinge kruisingen ontstaan. Mogelijks lette men toen minder op de etnische afkomst dan nu. Dit leverde een zootje mensen op waarvan men niet duidelijk kan zeggen of het Tibetanen, Han, Qiang, Tu of Mongolen zijn. De pro-dalailama groepen beschouwen dit gebied als deel uitmakend van "Cultureel Tibet". Er is een Tibetaanse tempel vlakbij het stadje Qilian. De Tibetanen organiseren ook elke zomer een paardenkoers in de graslanden van Tianzhu in het gelijknamige autonoom Tibetaans district.

18:53 Gepost door infortibet in groot Tibet | Permalink | Commentaren (0) | Tags: tibet, groot tibet, volkeren, qinghai

06-10-07

Ooit was Tibet Mongools

 kaart 7

De volledige Chinese provincie Qinghai wordt door de regering van de 14e dalai lama opgeëist als “Groot Tibet”. Qinghai is een mengelmoes van etnische groepen. Er wonen bvb nog redelijk wat Mongolen. Qinghai was de ontmoetingsplaats tussen de Tibetanen en de Mongolen in de 13e eeuw. Niet alleen de ontmoetingsplaats, maar ook de plaats voor de eerste krachtmeting. De Mongolen wonnen en onderwierpen Tibet. Sommigen zijn er gebleven, tot op vandaag. De Mongoolse legers brachten ook hun gevangen arabieren mee. Die gaven het ontstaan aan de Hui en de Salar bevolking in Qinghai, zeer talrijk. Qinghai opeisen betekent voor de regering van de 14e dalai lama: alle “Chinezen” buiten. Wie zijn die “Chinezen”? De Mongolen mogen blijven omdat ze boeddhisten zijn, zelfs als zijn zij sinds zeven eeuwen “Chinees”. De Hui en de Salar, die ook sinds zeven eeuwen “Chinezen” zijn, moeten buiten, want die zijn moslims. Dat laatste wordt niet letterlijk gezegd in de teksten van de Tibetaanse regering in ballingschap. De Mongolen worden wel bij naam genoemd, als broedervolk. Al de rest krijgt het etiket “koloniserende Chinezen”, “recent, sinds de Chinese Volksrepubliek”.

Numériser0006
Onder de Yuan dynastie (13e, begin 14e eeuw), waren Tibet en China één (Groot Khanaat).

 mongools tentenkamp, golmud

Mongools tentenkamp in de omgeving van Golmud (Qinghai). Mensen uit de stad komen er 's zondags picknicken (barbecue van schaap, vergezeld van merriemelk) en paardrijden.

eettent

eettent

Uyguren in Golmud

Uygurse meisjes voeren een Tibetaanse dans uit op het plein voor het cultureel centrum van Golmud (Qinghai). De Tibetaanse dansvorm won recent terrein in vele gebieden buiten Tibet. Men gebruikt de dansvorm op zangmelodieën van Tibetaanse, Chinese, Uygurse of andere oorsprong. Voor de 14e dalai lama zijn de Uyguren welkom in wat hij "Turkestan" noemt (de huidige Chinese provincie Xinjiang), dat hij het liefst onafhankelijk ziet worden van China, maar niet in Groot Tibet.    

02-01-07

Groot Tibet: de droom van de 14e dalai lama, of de elastische grenzen van Tibet

Sla een boek open over Tibet, bekijk een artikel in een tijdschrift of reis door de  websites van de vele “Tibet support” groepen verspreid over de gehele wereld en je vindt er steevast de kaart van “Groot-Tibet” in het oog springen: méér dan dubbel zo groot als het huidige Tibet (TAR of Tibetaanse Autonome Regio) en vijf maal de oppervlakte van Frankrijk. Vanwaar dit verschil? Het ingekrompen Tibet schuift de huidige 14e dalai lama, met zijn regering in ballingschap en zijn internationaal netwerk van activisten, in de laarzen van het Rode Leger, dat in 1951 Tibet binnenviel of bevrijdde, naargelang de versie. Toch hebben de dalai lama’s, van de 5e tot de huidige 14e, nooit over dit Groot Tibet geregeerd.

De eerste vier dalai lama’s waren gewoon kloosteroversten van de gelugpa school van het Tibetaans boeddhisme. De spirituele leider van de gelugpa is tot op heden niet de dalai lama, maar de abt van het oudste en belangrijkste klooster van Lhasa (Ganden). Maar de 5e dalai lama – de Grote Vijfde - kreeg de politieke macht over Centraal-Tibet in de 17e eeuw. Het was de Mongoolse krijgsheer Gushri Khan, vazal van Chinese Ming dynastie, die de Grote Vijfde op de lokale troon zette, na een burgeroorlog tussen twee boeddhismescholen in Tibet. Lhasa werd pas toen de hoofdstad en het immens mooie Potala paleis kreeg zijn huidige vorm. De volgende dalai lama’s, waaronder er enkele op jonge leeftijd geholpen werden om te sterven, regeerden steeds over Centraal-Tibet, de vallei van de Yarlung Tsangpo (Brahmaputra). Tot en met de laatste, de huidige. De Chinese Qing dynastie legde de provinciegrenzen definitief vast op wat nu nog de “autonome regio Tibet” is. Maar de helft van de Tibetanen leeft buiten dit gebied, elders op het hoogplateau. Daarvoor moeten we terug naar de 7e eeuw. Er ontstond toen een soort Karel de Grote in de omgeving van Lhasa: Songtsen Gampo. Hijzelf en zijn opvolgers van de Tubo dynastie veroverden het gehele plateau, onderwierpen volkeren, verjoegen of vernietigden er andere. Het plateau werd getibetaniseerd en gelamaïseerd. Dit grote rijk duurde tot begin 9e eeuw en viel toen uiteen na algemene slavenopstanden. Nooit meer was er een politieke eenheid. De dalai lama’s erfden veel later de lokale macht in Centraal-Tibet, maar de rest van het plateau was al lang rechtstreeks of via vazallen door de Chinese dynastieën bestuurd. Begin 20e eeuw zoekt de 13e dalai lama steun bij Engeland, de koloniale grootmacht van die tijd, om zich af te scheuren van China, gebruikmakend van de zwakte van het nieuwe Chinese republikeinse bewind. De Engelsen steunen hem en samen schuiven zij tegenover de Chinese republikeinen in 1913 de kaart van Groot Tibet naar voor en de eis voor verregaande autonomie, wat in de praktijk neerkwam op onafhankelijkheid (Chinees leger buiten). Het volledige hoogplateau wordt opgeëist en zelfs enkele randgebieden in het oosten. Uiteraard tekent de Chinese regering niet en de zaken blijven status quo, de 13e regeerde “slechts” over “Klein Tibet”. Tot de 14e dalai lama naar het westen vlucht in 1959. De kaart van “Groot Tibet” verschijnt opnieuw, dit keer duizenden malen en wereldwijd verspreid, vooral vanaf de jaren tachtig. Dit groot gebied bevat een mengeling van volkeren. De Tibetanen zijn er nooit in de meerderheid geweest. Eén op drie bewoners van het hoogplateau is Hui, moslim, een erfenis van Kublai Khan (er zijn ook Mongolen gebleven). Maar er waren ook altijd Han Chinezen in de randgebieden, naast een tiental andere volkeren. Als voorafgaande eis voor onderhandelingen met de Chinese regering wil de huidige 14e dalai lama die “vreemde” volkeren weg uit dat gebied. Het gaat om 10 tot 20 miljoen mensen. Zijn regering in ballingschap veroordeelt zelfs gemengde huwelijken tussen Tibetanen en “anderen” om de zuiverheid van het belaagde ras te behouden (toespraak Samdhong Rinpoche, 1e kalon).
 

 

12:55 Gepost door infortibet in groot Tibet | Permalink | Commentaren (0) | Tags: grenzen, gushri khan, lahsa, tibet, china, dalai lama, gelugpa, ming, qing