25-01-10

De heiligste bon berg in Tibet

De oude -echt Tibetaanse - volksreligie, de "bon", kreeg min of meer vorm in het eerste Tibetaanse primitief staatje Zhangzhung, in West-Tibet (het huidige Ngari) in het begin van onze tijdrekening. Toch bevindt de heiligste bon berg zich niet daar, maar in de Kongpo regio, in Oost-Tibet. De legendarische stichter van de bon religie, Tonpa Shenrab, kwam er vanuit Zhangzhung de bon praktijken verspreiden. Hij botste op de weerstand van de boze godkoning van Kongpo, die de vorm aannam van een hoge berg om aldus de weg te versperren voor Shenrab. Maar de magische kracht van Shenrab was sterker en hij toverde de berg om in een beschermgod voor de bon religie. De berg kreeg de naam ‘Bonri’. De overlevering vertelt ons ook dat de devote rondgang  (de kora) van de heilige berg in de 14e eeuw door een monnik gestart werd. Sindsdien, tot op vandaag, komen Tibetanen die rondgang verrichten. De volledige rondgang neemt zeven dagen in beslag. Zoals dikwijls is ook hier een korter traject mogelijk, twee dagen, maar in dat geval is het enkel het overschrijden van één van de cols van de Bonri en geen volledige rondgang. Wel met een serieus niveauverschil, van 2900m tot 4600m. De start bevindt zich in het stadje Menri, net ten noorden van de Yarlung Tsangpo rivier, in het kanton Mainling. Voor die twee dagen trekking kan halverwege overnacht worden in het kleine Tashi Tongga klooster. Daar woont één oude monnik en een jonge man uit de streek van Nagqu (Noord-Tibet), die een winkeltje openhoudt en de overnachtingen regelt. Er zijn nog meer bon kloosters in de omgeving van de Bonri berg. Het bon geloof kon er overleven, ondanks  het feit dat de boeddhistische gelugpa school (die van de huidige dalai lama) iedereen in de pas probeerde te krijgen vanaf de 17e eeuw.

tibet 05 (229)

Shenrab, de legendarische stichter van de bon religie 

 

Rtse Drugdgon klooster

Dit zou één van de oudste bon kloosters zijn en nog bewaard tot op heden. Het bevindt zich ten zuiden van Dengqen, op de flanken (4800m) van de Nyanchen Thanglha bergketen, brongebied van de Salween, in het noordoosten van Tibet. Er huizen 200 monniken. De stichting van het klooster is volgens de overlevering terug te brengen tot net voor onze tijdrekening, tijdens de periode van koning Mutri Tsenpo, en een nog levend voorbeeld van de oude volksreligie van Tibet. Hoewel de invloeden van het boeddhisme zich lieten gelden vanaf de 8e eeuw. De abt van het klooster, Bstan Vdzin Vod Zer, noemt zichzelf een “gereïncarneerde boeddha”. Hij is nog jong, bezit een appartement in Beijing en geeft lezingen verspreid over geheel China. Elk jaar in oktober is er een groot religieus bon feest. Op het Qinghai-Tibet hoogplateau bestaan er nog 86 bon kloosters. Men schat de aanhangers op 200.000. Waarschijnlijk slaat dit op de echt pratikerenden, want de volkse invloed is nog zeer verspreid te voelen en kan wellicht meer mensen dan dit beïnvloeden. De grote Tibetaanse Tubo koningen (8e-9e eeuw) zetten de vervolging in van de bon religie en vervingen die door het geïmporteerde boeddhisme.

 

tibet 05 (224)

Een bon klooster nabij Dengqen, in het noordoosten van Tibet. 

Dierenoffers

Tijdens rituelen, bvb ook tijdens huwelijksfeesten, werd gewoonlijk een flink aantal dieren geofferd. Paarden, jaks, ezels en honden. Deze laatsten waren nochtans aanzien als kostbare wezens, die demonen en boze geesten konden uitdrijven. In Amdo is het nog steeds gebruikelijk dat honden binnenshuis of voor de deuropening begraven worden.

 

Bliksem

Het Bon geloof stond soms merkwaardig dicht bij de natuur. De bliksem bvb werd beschreven als “een negatieve energie in de lage wolken, die interageerde met een positieve energie op de grond".

 

 

 

18:39 Gepost door infortibet in religie | Permalink | Commentaren (0) | Tags: tibet, bon, trekking, boeddhisme, heilige bergen

17-09-08

De Kawakarpo berg, of Meili in het Chinees, in de noordwestelijke hoek van de provincie Yunnan, op de bovenloop van de Mekong en net bij de grens met Tibet.

De hoogste piek, 6740 m, heet Kawagebo en betekent: "god van de sneeuwbergen", de heiligste voor de kagyupa school van het Tibetaanse boeddhisme. In 1991 werd  een expeditieteam van 6 Chinese en 11 Japanse alpinisten de dieperik ingestuurd door lawines. Zeven jaar later vond men die terug, vier kilometer verder in de Mingyong gletsjer. Volgens het Tibetaanse volksgeloof worden lawines veroorzaakt door de Kawagebo-god, die wanneer hij boos is zijn schouders schudt om hen te straffen die zijn macht tarten. Elke heilige berg heeft zijn specifieke rol of aantrekkingskracht. De Meilibergketen scheidt de diepe bekkens[1] van de Mekong en de Salween op minder dan 50 km van elkaar. Ooit was het een belangrijke post op de karavaanroute, die delen van China met Birma en India verbond. Nog steeds is het een handelsweg tussen Tibet en Yunnan. De heilige Tibetaanse bergen liggen zowat halverwege op dergelijke handelsroutes, in de meest onherbergzame gebieden. Het bereiken en het zien ervan alleen is een zegen volgens het volksgeloof. Het lamaïsme integreerde die traditionele plaatsen als bedevaartsoorden. Elke berg heeft zijn gunstig sterrenbeeld voor pelgrimstochten. De streek van de heilige berg Meili wordt na het binnenhalen van de oogst in de laatste zomermaand druk bezocht, vooral in het jaar van het schaap.

kawakarpo

De Kawakarpo, zeer dikwijls in de wolken


Het pelgrimsgebeuren ontsnapt niet aan de modernisering. Ook in kleine dorpen zijn er nu danszalen waar tegen flinke prijzen bier in flessen te koop is in plaats van het traditionele Tibetaanse gerstebier. Lege flessen, blikjes en verpakkingen van kant-en-klare maaltijden versieren de pelgrimsweg. Een trek rond de bergketen in uurwerkzin begint bij het dorp Yangzan, is 280 km lang en duurt minstens tien dagen! Een kleiner circuit van 28 km, goed genoeg voor de zwakkere gelovigen, duurt twee dagen.

Onvoorstelbaar ook vanwaar en van hoever de Tibetaanse pelgrims komen, meestal Khampa.[2] Een collega onderzoeker ontmoette ooit een groepje Tibetanen afkomstig van Garze, honderden kilometers noordwaarts. Zij waren begonnen met een bezoek aan het Pelcho klooster in Garze zelf, daarna waren ze doorgereisd naar Lhasa en Xigaze om er het Tashilumpo- en het Jokhangklooster te bezoeken en uiteindelijk wilden ze terug westwaarts keren via de weg Lhasa - Yunnan tot aan de Meiliberg. Ze reisden met een gehuurde vrachtwagen. De laatste 30 km moesten ze wel te paard of te voet, want zelfs een terreinwagen geraakt niet tot bij het pad dat rond de Meiliberg loopt. Een andere groep, maar liefst zestig personen, kwam van het nog verdere Qinghai. Het waren allemaal Tibetanen van het autonome departement Golog. Binnen Chinese provincies buiten Tibet, kunnen delen van die provincies, de departementen, het statuut ‘autonoom' krijgen als er een meerderheid van een bepaalde bevolkingsgroep woont. Qinghai is een gewone Chinese provincie maar bestaat voor meer dan 80 % uit autonome departementen, enkele Hui[3], andere Mongools of Tibetaans.

Het hoogstgelegen dorp in de Meilibergketen is Yubeng; er wonen een vijfentwintigtal Tibetaanse families. Het dorp is ingesneeuwd en van de wereld afgezonderd van december tot april. Er is een klein hotel voor pelgrims in de herfst, hoewel de meeste buiten slapen op een beschutte plaats of in kleine tempels. Een apart pad leidt van Yubeng naar de heilige waterval op 4500 meter. Alle pelgrims komen daar biddend en zingend een koud bad nemen na de lange bergrondgang. Zo ook een 64-jarige kranige dame Tashi Chusu, die al sinds haar negende elk jaar de bedevaartsrondgang volbrengt en dat wil blijven doen zo lang ze kan. Alle revoluties ten spijt en ondanks de missionarissen. Want die waren er ook, met een katholieke kerk vlakbij de heilige boeddhistische berg Meili, de Cizhongkathedraal, gebouwd in 1905. De mensen die rond de kerktoren wonen zingen er nog altijd tweemaal per jaar psalmen, met Pasen en Kerstmis.


[1] De Mekong- en de Salween valleien bevinden zich daar op ongeveer 2000 meter. De canyon is dus méér dan 4000 meter diep.

[2] Pa of po betekent ‘mensen' in het Tibetaans. Khampa zijn dus lui van Kham.

[3] Chinees-islamitisch.

14:39 Gepost door infortibet in aardrijkskunde | Permalink | Commentaren (1) | Tags: tibet, kawakarpo, heilige bergen, yunnan, kaguypa, pelgrims