infortibet

In Lhasa is de 35-jarige Deying Drolma lid geworden van de Chinese Communistische Partij (CCP). In juni van dit jaar had zij haar aanvraag tot toetreding ingediend en die is nu dus aanvaard.

Wat is daar nu bijzonder aan, er zijn tienduizenden Tibetanen lid van de CCP?

Wel, Deying Drolma is een verre nicht van de huidige dalai lama. In 1959 vroeg de dalai lama aan zijn nicht Khyi Losel – de grootmoeder van Deying Drolma – om mee in ballingschap te vertrekken. (Wie zei alweer dat de dalai lama onvoorbereid en plots in het holst van de nacht op de vlucht is geslagen in 1959?). Maar Khyi Losel heeft dat toen geweigerd en nooit gedaan, zelfs al behoorde zij tot de adelstand. (In de beste families is er altijd wel enige onenigheid). Deying Drolma was in 1993, na het beëindigen van haar middelbare studies, bij het Volksbevrijdingsleger (PLA) in dienst getreden. “Als kind stond ik in bewondering voor de legerdokters, die dikwijls grote afstanden aflegden in moeilijke omstandigheden om verspreide herdergemeenschappen te helpen bij ziekte.” Omwille van haar familieband met de dalai lama heeft zij meer dan tien jaar lang getwijfeld alvorens zich uiteindelijk dan toch kandidaat te stellen voor toetreding tot de CCP.

(Xinhua, 4 nov 2009)

Soldaatjes en politie bewegen tussen de mensen, maken geen "baan" vrij, schuiven de mensen niet opzij, bewegen aan hetzelfde tempo als de pelgrims. Ik heb ze ook nooit één keer de identiteit van iemand zien controleren of iemand zien fouilleren. Wat bij ons in Europa verteld wordt op dit ogenblik (november 2008): "De spanning is te snijden in Lhasa, iedereen is verdacht, de repressie slaat hard toe", dat heb ik niet gezien. Ik schrijf "soldaatjes", want zij zijn zeer jong en bijna een hoofd kleiner dan ikzelf. Maar zij zijn voor een deel gewapend en lossen elkaar af op de hoeken van de straten en stegen van het oude stadscentrum. Drie per straathoek, één met een geweer, één met een schild en de derde met een zendertje. Als zij afgelost worden verzamelen zij zich per 9 of 12, om in wandeltempo naar de kazerne te gaan. Geen grimmig vertoon, niet intimiderend, maar toch present: de oude stad staat onder bewaking, dat is duidelijk. Dat het kleine pelotons zijn 'verzacht' de zaak wat.

Op twee daken van gebouwen op het plein voor de Jokhang staat een gewapende soldaat toezicht te houden vanuit de hoogte.

Naast het leger is er ook politie aanwezig. Die is Tibetaans en hebben een zwart uniform. Op de rondgang rond de Jokhang tempel staan nu op regelmatige afstand - om de 50 à 100m - onnozele blauwrode parasols, met daaronder twee of drie ongewapende politieagenten op een stoel bij een wit plastieken rond tuintafeltje met daarop hun thermos boterthee. Er zijn ook gewapende politiepatrouilles, die in het gelid voorbij marcheren, maar ik heb die niet elke dag gezien.

Op het grote plein voor de Jokhang tempel is er een inrijpoort van een politiestation, tussen de antiekwinkels. Er is een duidelijk opschrift boven de poort: "police station". Westerse toeristen nemen er graag een goedingestelde foto van, waarbij ik aanneem dat zij die in reisverslagen gebruiken als voorbeeld van de "repressie" in Tibet. Een overheidsgebouw in een hoekje van de Barkhor, schuin tegenover het Mandala Hotel, doet dienst als voorlopige kazerne voor soldaten. Maar evengoed als vuilbak: straatvegers gaan er binnen met hun collectie afval.

Een Han-Chinese schooljongen gezien, die bij het verlaten van de school - drie soldaten bij de uitgang in de Beijing straat (Beijing lu) - een taxi nam tot 500 m verder. De jongen was flink rond. Hij moest het normale bedrag niet betalen en gaf slechts 0,5 yuan (6 eurocent). Vinden sommige Han ouders 'Beijing lu' een 'gevaarlijke' straat? De meeste vernielingen en brandstichtingen op 14 maart 2008 gebeurden in die straat. Of was de jongen gewoon een verwende snoeper? Andere kinderen, Tibetaans of Han, wandelden gewoon de straat af.

goed gevuld Barkhorplein, bij valavond. Enkele soldaten, die terugkeren naar de kazerne na hun bewakingstijd van een straathoek. 

Op de heuvels rond Lhasa viel er al sneeuw. Op de Barkhor zitten oudere mensen te zonnen tegen de zuidelijke gevel van het Jokhang klooster.

* Concernant "le 13e dalaï-lama était en train de tout réformer", je me demande à quoi on fait allusion ? Le 13e dalaï-lama n'a rien changé au système social de servage auquel la majorité de la population était soumise, ni aux institutions tenues par l'élite. Le 13e dalaï-lama n'était pas un tout doux. Il a fait arrêter en 1895 le régent Demo Rimpoche qui régnait pendant sa jeunesse. Accusation : tentative d'assassinat (de lui). Le régent fut jeté en prison et y mourra quelques jours après. Le 13e dalaï-lama a fait raser le célèbre monastère Tengyeling et fait massacrer ses moines en 1913, parce qu'ils étaient trop prochinois. De même avec le monastère Drepung à Lhasa, un des trois principaux du bouddhisme Tibétain : il a envoyé l'armée l'encercler pendant quelques semaines pour exiger de lui livrer une soixantaine de haut lamas prochinois. Ces lamas ont été réduits au rang de mendiants.  La seule réforme qu'on peut imaginer est le fait qu'il s'ouvrait tout doucement à l'influence et à la présence anglaise (après l'invasion en 1904). Les moeurs des riches changeaient : petits produits de luxe européens (A. David-Neel constatait le plein de babioles européennes au marché de Lhasa), coupe de cheveux à l'anglaise, montres de marque, uniformes anglaises, tennis, polo. Le commerce extérieur (laine, peaux) était entièrement contrôlé par les anglais, sans droit de taxes pour les Tibétains, LIBRE. Est-ce cette liberté que les défenseurs de l’indépendance du Tibet visent? Les anglais vendaient des armes et mettaient des instructeurs à disposition. La période du 13e dalaï-lama fut grandement dominée par une tutelle inégale et illégale anglaise. Tout cela parce que lui et son élite avaient peur de perdre leur position privilégiée à l'intérieur du Tibet face à la montée des idées républicaines en Chine en général. D'ailleurs dans les années '20 il commençait à voir le pouvoir grandissant de l'armée Tibétaine comme un danger, trop téléguidée par les anglais et qui devenant une force trop indépendante. L'élite craignait de nouveau de perdre ses privilèges, cette fois-ci pas à cause des républicains en Chine mais à cause des anglais. Des officiers Tibétains de haut rang furent démis ou décapités (leur tête exposée au marché de Lhasa). L'enjeu était : la continuation du système politique et social au Tibet. Les dangers à leurs yeux: la semi-colonisation anglaise ou le vent rénovateur républicain en Chine. Pas la Chine telle quelle, car pendant le règne des Manchus le Tibet était clairement une province de la Chine, mais ce qui comptait avant tout c’est que leur petite caste dirigeante au Tibet pouvait garder son statut social privilégié.