04-03-09

Een Han Chinees, een Tibetaan : zet ze niet samen?

In het vrij grote “Xiongbala Hotel” – een verwrongen transcriptie van ‘Shambala’, het mythische Tibetaanse rijk – ben ik op bepaalde dagen de enige logeergast. Op een morgen waren buiten mij nog twee Han Chinezen aan het ontbijten in de niet verwarmde zaal met wel 200 plaatsen. Het hotel – op Jiangsu lu - is privékapitaal van enkele Tibetanen uit het oosten van Tibet, zo zei Dawa mij. De omgeving van het hotel is gemengd Tibetaans en Han. Er zijn Han met povere winkeltjes zoals er Tibetanen zijn met povere winkeltjes. Maar er zijn weinig Tibetanen met chique winkels. De “merkwinkels”, die je nu uniform in alle steden ter wereld ziet in de voetgangersstraten, bevinden zich in een brede laan tussen de Jokhang tempel – het oude centrum – en het Potala paleis. Daar was ongeveer niemand te zien. Volgens mij moeten het Chinese toeristengroepen zijn die er aan het kopen slaan, maar eind oktober wordt het te koud en zijn er weinig.

 

Terug naar Jiangsu lu. Er is een groot restaurant, netjes, deftig en goed verlicht. Het wordt uitgebaat door Han Chinezen. Ik ben er enkele malen binnengestapt. Buiten mij enkel Tibetaanse klanten, zelfs op een avond een volledig gezin met vijf kinderen. Nochtans is het restaurant niet goedkoop. Op Beijing lu, in hartje centrum, ga ik in een klein hokje – plaats voor 10 mensen – ‘jiaozi’ eten, een Chinees ravioligerecht. Zij serveren ook ‘honderdjarige’ bruine eieren en van die lange smoutstaarten. De baas van de tent is uiteraard een Han, gezien de gerechten. Gedurende de tijd dat ik er ben komen enkel Tibetanen binnen. De baas spreekt half-Tibetaans, half-Chinees met hen. De Tibetanen, op stap buiten, eten trouwens meestal een soort “Chinees”. Een Tibetaanse student zegt mij: “Een beperkt aantal Han families ziet soms een kans om in Tibet een zaakje te beginnen. Gewoonlijk blijven ze 3 à 5 jaar, net lang genoeg om een klein startkapitaal bijeen te garen om dan in hun eigen streek een groter project aan te kunnen. Er is bij de centrale Chinese regering nergens een politiek te vinden van aansporing of premies voor Han om massaal uit te wijken naar Tibet. Bovendien, Han families leven niet graag op grote hoogte.”

 

Waarom maken wij eigenlijk altijd dat onderscheid: “Ah, dat is een Han, ah, dat is een Tibetaan”? Alsof dat wij wensen dat die mensen niet kunnen samenleven. Een aantal stemmen in het Westen verkondigen dat natuurlijk. Hun cultuur is grondig anders, maar zij leven soms samen, zoals zij ook dingen niet samen doen. Chinese tourgroepen bijvoorbeeld geven de voorkeur aan een Han gids. Tibetaanse reisbureaus plaatsen hun Westerse toeristen in Tibetaanse hotels, geven ze een Tibetaanse gids en brengen ze naar Tibetaanse restaurants. Voor een deel omdat die Westerlingen dat ook zo vragen, de “markt” accentueert de oriëntaties. Er zijn meer Tibetaanse gidsen dan vroeger, maar er zijn zeer veel Han gidsen omdat er veel Chinese groepen zijn in de zomer.

lhassa nov 08

winkeltjes van Han Chinezen in het centrum van Lhassa en nog zwart van de brandstichtingen in maart 2008 

19:22 Gepost door infortibet in toerisme | Permalink | Commentaren (0) | Tags: tibet, multicultureel

22-11-07

De Tibetanen: een minderheid in eigen land?

Komt Groot Tibet overeen met de gebieden waar Tibetanen in de meerderheid waren in het begin van de 20e eeuw? Neen, want grote delen waren in de loop van de vorige eeuwen deels Hui, Mongools of Han geworden. Neem de provincie Qinghai. Eén derde van de bevolking is er Tibetaan, een ander derde is Hui en het laatst gekomen derde is Han, met nog kleine groepen Mongolen en Tu. In het oosten en het zuidoosten, die van oudsher door andere volkeren bewoond werden en het nog zijn, is het veel complexer. De zuidelijke grens van Groot Tibet wordt door de 14e dalai lama horizontaal westwaarts getrokken daar waar de Yangzi aan zijn grote bocht naar het noorden begint. Daar leven de Yi, de Naxi, de Nu, de Lisu, de Bai. Het gebied van de Yi is iets groter dan België. Waarom gehele gebieden met een dergelijke mengeling van volkeren als "Tibet" bestempelen? Zal de 14e dalai lama die "verregaande autonomie" schenken, zoals hij voor "zijn volk" wil? Sommige geschriften gaan zo ver om ondermeer de Naxi als subras van het Tibetaanse ras te bestempelen. In de loop van de geschiedenis was er een zekere invloed van de Tibetaanse cultuur, vooral toen de Tubo koningen gedurende variabele duur hun streken min of meer onderwierpen. Wijzelf waren ook wel eens Spanjaarden en kregen in nog andere geschiedenisomstandigheden de katholieke erfzonde als cultureel importproduct in onze winkelrekken. Dat maakt van ons nog geen voorstanders van een Grootrooms Rijk. De Lombarden van Italië woonden 1500 jaar geleden nog in Scandinavië en een deel van de Spanjaarden waren Germanen van bij de Zwarte Zee, de Wisigoten. Niet te verwonderen dat de 14e dalai lama zegt: "de Tibetanen zijn in de minderheid in hun eigen land," waarmee hij Groot Tibet bedoelt. Daar zijn niet alleen Han Chinezen ingeweken, maar miljoenen mensen van diverse nationaliteiten leefden er sinds bewogen tijden. Een afgeronde ruwe rekensom voor "Groot Tibet" komt op het volgende resultaat: 6 miljoen Tibetanen tegenover 4 miljoen Han, 2 miljoen Hui, 2 miljoen Yi en 2 miljoen "anderen". Het totaal geeft 10 miljoen niet-Tibetanen tegenover 6 miljoen Tibetanen. De Tibetanen zijn de grootste groep, maar zij zijn niet in de meerderheid.

 tibet 05 (524)

de moskee in Lhasa. 

 

21:19 Gepost door infortibet in demografie | Permalink | Commentaren (0) | Tags: tibet, nationaliteiten, multicultureel, bevolking, tubo