23-03-09

De ‘autonomie’ van Tibet : een relatie tussen ‘centraal’ en ‘lokaal’.

De term ‘autonomie’ brengt ons denken dikwijls en vrij vlug naar noties van ‘uitsluiting’: deuren, vensters en grenzen sluiten. In dat geval echter stopt de ‘dynamiek’ van de autonomie, de relatie tussen ‘centraal’ en ‘lokaal’ is onderbroken, het komt tot ‘scheiding’. China voelt de term ‘autonomie’ anders aan dan wij, voor China staat de wisselwerking tussen ‘centraal’ en ‘lokaal’ in het centrum.

 

‘Centraal’ in China neemt zijn rol op en schuift de grote economische, politieke en sociale oriëntaties naar voor. Wij kunnen ons hier aan een vergelijking wagen met Europa, waar de Europese Commissie ‘richtlijnen’ uitvaardigt voor de deelstaten, richtlijnen die trouwens een groot deel van ons leven beïnvloeden. Onnodig in herinnering te brengen dat wij het ‘recht’ hadden om tegen verschillende richtlijnen, die ons irriteerden, te betogen.

Hoe zit het in Tibet? Velen onder ons denken dat Tibet bestuurd wordt door Han Chinezen met een handvol Tibetaanse marionettenfunctionarissen in hun dienst. Wij weten niet dat het Tibetanen zijn die hun eigen regio besturen. Het aandeel Tibetaanse functionarissen is 70% in de grote steden en bereikt 90% à 100% op het platteland. Nergens in Tibet zul je een ‘dorpsburgemeester’ vinden die Han is (er zal wel één uitzondering zijn), allen zijn ze Tibetaan. De dorpsleiding, het bestuur van het kanton en de bestuursraden van de departementen worden allen gekozen bij algemeen en direct stemrecht, om de zes jaar. In alle bestuursorganen bijeen, van hoog naar laag, het ‘Volkscongres’ van Lhasa inbegrepen (de hoogste beslissingsinstantie), vertegenwoordigen de Tibetanen 80% van de leden.

Het geheel van het Tibetaanse administratief personeel is evenmin een ‘handvol marionetten’, het gaat over ongeveer 130.000 personen (functionarissen en technici in dienst van de lokale regering bijeen), zonder de politie mee te tellen, die eveneens bestaat uit Tibetanen. Die massa mensen is niet zomaar een kudde schapen, er heerst een sfeer van ‘debat’ op het hoog plateau (terwijl de ‘dalaïsten’ in het Westen het hebben over de «Han terreur»). Alles wat de organisatie van het concrete leven betreft passeert de discussie, op alle niveaus en op alle terreinen (behalve over ‘onafhankelijkheid’, dat zou de nationale eenheid bedreigen). Een klein voorbeeld: in 2005 ontmoette ik een ‘schepen’ van de stad Lhasa, die me zei dat de discussie van het moment ging over urbanisme. De vraag was: «moet elke nieuwe constructie buiten het oude stadscentrum ook de traditionele Tibetaanse stijl vertonen of mag het modernisme een zekere plaats krijgen? ». Slechts een voorbeeld uit de duizenden.

 

Het zijn de Tibetaanse verkozen leiders die beslissen over de ontwikkeling van hun regio. Uiteraard is de ‘lokale’ overheid in interactie met de ‘centrale’. Vooreerst zijn er de subsidies van de centrale overheid (bepaald in ‘onderhandeling’ met de Tibetaanse lokale overheid), enorme bedragen de laatste jaren (zie artikel 'staatsteun’). De centrale staat beslist over de grote projecten, zoals de spoorlijn, maar in overleg met ‘lokaal’. En de regionale overheid beslist over het gebruik van de gewone subsidies, in overleg met de centrale regering. Op elk ogenblik is er een ‘communicatie over en weer’ tussen ‘centraal’ et ‘lokaal’, is er dialoog en onderhandeling. Een voorbeeld: de Chinese president zegt: « het plan ter bestrijding van de financiële crisis moet geld vrijmaken in China ten voordele van de landbouw ». Vereenvoudigd kan men zeggen dat dit in het binnenland van China vertaald wordt in subsidies voor de kleine en middelgrote agroalimentaire industrie, terwijl in Tibet de lokale overheid beslist om verder geld te besteden aan de renovatie van boerderijen, aan het verbeteren van de beschikbaarheid van kraantjeswater en aan het aanleggen van kleine wegen naar afgelegen dorpen. Dit is opnieuw slechts een voorbeeld uit de vele.

 

In de relatie tussen ‘centraal’ en ‘lokaal’ wordt het accent precies gelegd op de ‘relatie’, op de dynamiek van die relatie (noem dat ‘yin-yang’ of ‘dialectiek’, zo je wilt). Wij, Europeanen, zijn geprononceerder en graven ons vlugger in bij één van de twee kanten, met soms loopgravenoorlogen als gevolg! In China zijn de competenties van de ‘enen’ en die van de ‘anderen’ minder duidelijk afgebakend dan bij ons. De interacties zijn talrijk, zo blijkt ook uit de wetgeving. Er zijn nationale wetten, nationale wetten aangepast aan de condities van Tibet en specifieke wetten voor Tibet, telkens geval per geval zo bepaald, onderhandeld en overeengekomen tussen ‘lokaal’ en ‘centraal’. De lokale regering van Tibet kan eigen wetten voorstellen, wijzigingen aan nationale wetten of zelfs een nationale wet weigeren, maar nooit zonder ‘overleg’. Drie voorbeelden: de polyandrie en de polygamie zijn legaal in Tibet, daar waar ze dat niet zijn in de rest van China; de belastingen op de inkomens zijn lager in Tibet dan in de rest van China; de reglementering van ‘één kind per gezin’ is nooit van toepassing geweest in Tibet.

 

Ons Westers denken is niet zo vertrouwd met een dergelijke ‘heen en weer communicatie’, bij ons herleidt zich dat vlug tot “ga weg” of “kom hier”, waarbij een ‘dominante’ positie dan nog de tendens heeft om zijn dominantie te versterken, zonder concessies, zonder dialoog. Natuurlijk is de ‘heen en weer communicatie’ in China niet ideaal, er zijn veel momenten en situaties waar het ene aspect het andere domineert. Maar het oude Chinese denken – en het huidige – zegt dat « een heerser die alles probeert te beheersen, van bij het begin al beseft dat hij niet lang zal heersen.”   

14:52 Gepost door infortibet in autonomie | Permalink | Commentaren (0) | Tags: tibet, bestuur, wetten

09-01-09

Een brief van de 14e dalai lama aan "alle Tibetanen"

In die "boodschap" staan enkele straffe uitspraken.

(tekst te vinden op de persoonlijke website van de dalai lama, onder "news", 14 november 2008)

"Toen ik spirituele en politieke leider was in Tibet heb ik hard gewerkt om een democratie uit te bouwen in Tibet. Jammer genoeg waren wij niet in staat om dat te doen door de wrede repressie vanwege de Volksrepubliek China."

Dat is compleet het tegenovergestelde van wat gebeurde in de jaren vijftig. Het was de Chinese overheid die de Tibetaanse elite aanspoorde om enkele hervormingen door te voeren en ze zelfs niet oplegde. Het feodale systeem mocht bij overeenkomst veranderd worden door... de Tibetaanse elite zelf, zonder verplichting. Maar de toenmalige regering van de 14e dalai lama weigerde om stappen te zetten. "De dalai lama, hoewel hij de heerser was, bleef passief... was niet gemotiveerd om tussenbeide te komen."[1]

 

"De Tibetaanse gemeenschap in ballingschap beschikt nu over een waarachtige moderne democratische structuur, die moet dienen om straks Tibet een stevig en duurzaam bestuur te geven"

Eerst dit: hier zegt hij duidelijk - duidelijker dan in de "onderhandelingstekst" met Beijing - dat het zijn bedoeling is om in een toekomstig "autonoom" Tibet een ander systeem in te voeren dan wat de Chinese grondwet voorziet.

Maar vooral: dat systeem, voorzien in hun charter[2], is een halfklerikaal systeem zonder scheiding van kerk en staat, met de dalai lama als staatshoofd, die bovendien verregaande persoonlijke bevoegdheden behoudt, zoals het eigenhandig voorschrijven van wetten.[3] Ten slotte weten we ook dat de leidende organen van de "Tibetaanse regering in ballingschap" een flinke dosis leden van belangrijke adellijke families bevatten.[4]

 "Alle Tibetanen moeten achter de 'Central Tibetan Administration'[5] staan."

De CTA-mensen vormen geen wettige regering maar zijn ex-opstandelingen die gevlucht zijn. Eisen dat alle Tibetanen die als hun echte vertegenwoordigers erkennen is de opstand blijven prediken binnen Tibet.

"Mijn gematigde weg van 'autonomie' in plaats van 'onafhankelijkheid' heb ik van bij het begin van de jaren zeventig geformuleerd."

In 1987, in een belangrijke toespraak voor het Amerikaanse Congres heeft hij het nog over "onafhankelijkheid".[6]

 "Er zijn geen positieve tekenen noch veranderingen in Tibet."

Bijna alle kaders zijn Tibetanen. Maar vooral de leefomstandigheden zijn enorm verbeterd, ga maar kijken. Zou de levenskwaliteit voor hem "geen teken" zijn? De dalai lama is negen van zijn broers en zusters vergeten die als klein kind stierven.

 "In maart 2008 hebben Tibetanen heldhaftig hun leven geriskeerd op een vreedzame en wettelijke manier."

Terwijl alle Westerse getuigen en ook deels de media het brutaal gewelddadige van de incidenten beschreven en fotografeerden. Deze uitspraak lijkt op "klop er maar op los, ik praat jullie wel goed."



[1] Zie hiervoor o.a. hoofdstuk 15 « Winds of Change » van « A History of Modern Tibet, the calm before the storm, 1951-1955", MC Goldstein, University of California, 2007, pag 399-421.

[2] 1991, www.tibet.com/govt/charter.html

[3] Ibidem.

[4] Zie daarvoor : « Democratie voor mijn familie », infortibet.

[5] CTA= "regering in ballingschap"

[6] Persoonlijke website van de dalai lama, « statements ».

28-12-08

Godsdienst: wat mag en wat mag niet?

Hoe stelt de Chinese wetgeving zich op tegenover de godsdiensten, algemeen en dus ook in Tibet?

De laatste wet dateert van 2004. Kort samengevat komt die hierop neer:

"Het staat iedereen vrij om te geloven wat hij wil en om dat ook te praktiseren, thuis en in het openbaar. Publieke plaatsen voor collectieve erediensten moeten een vergunning hebben en worden gesubsidieerd. Maar niemand mag andere burgers publiek aansporen om zich aan te sluiten, geen religieuze propaganda dus. Wel moet iedereen respect opbrengen voor het geloof van anderen en "harmonieus" kunnen samenleven, sociale discriminatie op basis van godsdienst is strafbaar." Staatsorganen en andere organisaties mogen de mensen niet aansporen of afraden om een of andere godsdienst te volgen."

Een rekbaar punt, vatbaar voor interpretaties is: "Godsdienst mag niet gebruikt worden om de openbare orde te verstoren."

"Godsdienstbeoefening mag geen gevaar inhouden voor de gezondheid van de burgers." Deze paragraaf is vooral gericht tegen het afwijzen van geneeskundige zorgen bij bepaalde sekten.

Voorts zijn de klerikale organisaties uiteraard onderworpen aan de rest van de Chinese wetgeving: rechtspraak, arbeidsrelaties, verkiezingen, onderwijs, enz.  Dat houdt ook in dat godsdienstige organisaties niet mogen opkomen voor separatisme, noch voor omverwerping van het huidige politieke systeem in China. Wat onderwijs betreft mogen de kloosters in Tibet geen eigen onderwijsnet opbouwen, parallel aan het officiële onderwijssysteem. Vorming van monniken in de kloosters moet na het vervullen van de schoolplicht in het staatsonderwijs. Het "eigen onderwijsnet" is een van de eisen van de Tibetaanse gemeenschap in het buitenland in de onderhandelingen met Beijing.

Ten slotte, buitenlandse inmenging is uit den boze: "Godsdienstzaken en klerikale instellingen staan niet onder het gezag van een buitenlandse overheid." Dit slaat vooral op de katholieke kerk in China, die het gezag van de paus niet erkennen, maar ook op het Tibetaanse boeddhisme dat zich onttrekt aan het gezag van de 14e dalai lama.

 

12:02 Gepost door infortibet in religie | Permalink | Commentaren (0) | Tags: tibet, boeddhisme, vrijheid, wetten